3 Aralık Dünya Engelliler Günü... Görmeli engelli avukat İçli: Bütçede engellilere ayrılan pay yüzde 2'nin altında. Bu durum sosyal adalet ilkelerine ve insanlık vicdanına aykırıdır

Bütçedeki engelli payı ve talep

Ankara Barosu'na kayıtlı görme engelli avukat Turhan İçli, 2026 yılı bütçesinden engellilere verilen payın yüzde 2'nin altında olduğunu belirterek, "Bu durum sosyal adalet ilkelerine, hukuka, anayasaya ve insanlık vicdanına aykırıdır. Biz engelliler olarak bütçeden hak ettiğimiz payı istiyoruz. Talebimiz, bütçeden engellilere daha büyük bir pay ayrılmasıdır" dedi. İçli, bağımsız bütçesi olan bir "Engelliler Bakanlığı" kurulması gerektiğini de vurguladı.

Engellilerin haklarına erişim ve bütçe durumu

Engellilerin Haklarına Erişim Platformu Sözcüsü Turhan İçli, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında ANKA Haber Ajansı'na yaptığı değerlendirmelerde, 8 Aralık'ta başlayıp 14 gün sürecek 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nde engellilere ayrılan payın yüzde 2'nin altında olduğunu söyledi.

İçli, bütçe hakkının tarihte Magna Carta Libertatum'dan bu yana gündemde olduğunu vurgulayarak, bütçelerin halkın vergilerinden oluştuğunu ve devletlerin bu kaynakları halk için harcaması gerektiğine işaret etti. Türkiye nüfusunun yüzde 12'sinin engelli olduğunu, buna karşın 2026 bütçesinden engellilere düşen payın yüzde 2'nin altında olduğunu belirtti. Yüzde 12'lik nüfusun bütçeden yüzde 2'nin altında bir pay almasının sosyal adalet, hukuki ve anayasal ilkelerle bağdaşmadığını söyledi.

Engellilerin, nüfus oranlarına göre bütçeden daha fazla pay talep ettiğini vurgulayan İçli, bütçenin en az yüzde 10'unun engellilerin ihtiyaçları için kullanılmasını önerdi.

Hak kayıpları ve regülasyonlar

İçli, 3 Aralık'ın engellilerin sorunlarını paylaşmak açısından önemli bir gün olduğunu belirtti. Yıl başında yapılan düzenlemelerle engellilerin ÖTV'siz araç alma haklarının kısıtlandığını ve mevcut araçların fiyatlarının yüksek olduğunu açıkladı. Ayrıca, yüzde 40 yerlilik şartı nedeniyle uygun araçların bulunmadığını ve mevcut sınırların engellilerin ihtiyaçlarına uygun olmadığını aktardı. Ayrıca, bu düzenlemelerle engellilerin erken emeklilik hakkının da kötüleştiğine dikkat çekti.

İçli, yasa değişiklikleri nedeniyle engellilerin erken emeklilik hakkının kaldırıldığını ve söz konusu düzenlemelerin iptali için başvuruda bulunduklarını söyledi. Ayrıca, mevcut yapının yetersiz olduğunu ve bağımsız bir "Engelliler Bakanlığı" kurulması gerektiğini vurguladı.

Siyasi talepler ve öneriler

İçli, sosyal ve yasal sorunların çözümünde parlamenter sistemin yeniden tesis edilmesi gerektiğini belirterek, mevcut hükümet sistemiyle engellilerin haklarının yeterince temsil edilmediğini dile getirdi.