ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna savaşı için yapılan görüşmelerin yakın olduğunu, ancak Donbas bölgesi ve toprak konularında sorunların devam ettiğini söyledi, barış sürecine ilişkin gelişmeler kaydedildi.
ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski ile yaptığı görüşmenin ardından, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine ilişkin anlaşmaya çok yaklaştıklarını belirtti, ancak Donbas bölgesinin geleceğinin halen çözülmemiş kritik bir konu olduğunu vurguladı.
Trump ve Zelenski, Florida’daki Mar-a-Lago tesisinde gerçekleşen görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Her iki lider de Ukrayna’ya güvenlik garantileri ve Rusya’nın ele geçirmeye çalıştığı Doğu Ukrayna’daki Donbas bölgesinin paylaşımı konularında ilerleme kaydedildiğini ifade etti.
İki lider, barış anlaşmasının tamamlanması için herhangi bir takvim açıklamadı. Ancak Trump, savaşın sona ermesi konusundaki müzakerelerin birkaç hafta içinde netleşebileceğini söyledi. Ayrıca, toprak konusunda birkaç “çetrefilli” konu olduğunu belirtti.
Zelenski, Ukrayna’ya güvenlik garantileri konusunda anlaşma sağlandığını belirtti. Trump ise bu konuda “yüzde 95” seviyesine gelindiğini ve Avrupa ülkelerinin ABD’nin desteğiyle bu aşamada büyük katkı sağlayacağını ifade etti.
Donbas’ın geleceği konusu ise halen belirsizliğini koruyor. Trump, konuya ilişkin, “Çözülmüş değil ama çok daha yaklaşıyor. Bu çok zor bir mesele” dedi. Zelenski ise, Ukrayna güçlerinin Donbas’tan tamamen çekilmesini öngören öneriyi yumuşatmayı umduğunu belirtti. Moskova ise Donbas’ın tamamını talep ederken, Kiev mevcut cephe hatlarının dondurulmasını istiyor.
ABD, Ukrayna’nın bölgeden çekilmesi durumunda bir serbest ekonomik bölge öneriyor, ancak bunun uygulaması net değil. Liderler, savaş sonrası Ukrayna güvenliği konusunda detaylı bilgi paylaşmadı. Zelenski, bu konunun “kalıcı barışa ulaşmanın anahtarı” olduğunu söyledi.
Rusya, Ukrayna’da yabancı askerin konuşlandırılmasını kabul etmediğini vurguluyor. Zelenski, herhangi bir barış anlaşmasının Ukrayna parlamentosu veya referandum ile onaylanması gerektiğini belirtti. Trump ise, anlaşmanın Parlamento tarafından onaylanması halinde destek vermeye hazır olduğunu söyledi.
Görüşmeden önce Trump ve Putin, telefon görüşmesi yaptı. Trump, Putin ile iki saatten fazla konuştuklarını ve görüşmenin “verimli” olduğunu belirtti. Kremlin ise görüşmeyi “dostane” olarak nitelendirdi. Uşakov, Putin’in, Ukrayna ve Avrupa Birliği’nin önerdiği 60 günlük ateşkesin savaşı uzatacağını düşündüğünü aktardı. Ukrayna’ya ilişkin kararların gecikmemesi gerektiği uyarısında bulundu.
Trump, Putin’in Ukrayna’nın yeniden inşasına enerji tedariki de dahil olmak üzere yardım vaat ettiğini belirtti. Ayrıca, Putin’i tekrar arayacağını söyledi. ABD’li müzakereciler, Zaporijya nükleer santralinde ortak kontrol önerisini gündeme getirdi ve sonrasında enerji hatlarının onarıldığını açıkladı. Trump, santralin yakın zamanda yeniden devreye alınabileceğini ve Rusya’nın santrali bombalamamış olmasının önemli bir gelişme olduğunu ifade etti.
Rusya, 2014’ten itibaren Kırım’ı kontrolü altında tutuyor ve Ukrayna’yı işgalinden bu yana yaklaşık %12’sini ele geçirdi. Bu bölgeler arasında Donbas, Zaporijya, Herson ve diğer bazı bölgeler bulunuyor. Zelenski, Rusya’nın saldırılarına Rusya’nın yanıtını, Ukrayna’ya yönelik yüzlerce füze ve İHA saldırılarını gerekçe gösterdi.
Trump ise, Putin ve Zelenski’nin barış konusunda ciddi olduklarına inandığını belirtti. Putin ise, Kiev’in hızlı barış arayışına girmemesi halinde savaşın süreceğini ve birkaç yerleşimin daha kontrol altına alındığını öne sürdü. Avrupa liderleri de, toplantının çeşitli bölümlerine katılarak güvenlik garantilerinin önemli olduğunu vurguladı. Macron, güvenlik garantileri konusunda ilerleme kaydedildiğini belirtti ve uluslararası katkıların ocak ayı başında Paris’te ele alınacağını açıkladı. İngiltere temsilcisi ise, güvenlik garantilerinin savaşın sonlandırılmasında kritik olduğunu dile getirdi.
