AİHM’nin 2025 yılı raporuna göre, toplam başvurular azalmış olsa da, en çok şikayet edilen ülke yine Türkiye oldu. Başvuruların büyük kısmı 15 Temmuz sonrası önlemlerle bağlantılıdır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) 2025 yılı raporuna göre, geçen yıl yapılan hak ihlali başvuruları bir önceki yıla kıyasla azalsa da, Avrupa Konseyi ülkeleri arasında en çok şikayet edilen ülke yine Türkiye oldu.
Rapora göre, 2025 yılında Türkiye’den 18 bin 464 başvuru yapıldı. Bu sayı, 2024 yılında yapılan 21 bin 600 başvuruya göre önemli ölçüde azaldı, ancak yine de en fazla başvuruya sahip ülke konumunda bulunuyor.
Türkiye’den gelen başvuruların yüzde 80’inden fazlası, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası alınan önlemlerle bağlantılı gözaltı, tutuklama ve yargılamalardan kaynaklanmaktadır.
Mahkeme, 2025 yılında toplam 74 davada karar açıkladı. Bunlardan 66’sında, AİHS’nin en az bir maddesinin ihlal edildiğine hükmedildi. 24 dava ile en fazla ihlal kararı, adil yargılanma hakkı maddesinde verildi. Ayrıca, 21 dava ile özgürlük ve güvenlik hakkıyla ilgili madde ihlal edildi.
Türkiye’yi, Rusya (7.177 başvuru), Ukrayna (4.004), Polonya (3.517), İtalya (2.787), Yunanistan (2.562), Romanya (2.489) ve Azerbaycan (2.180) takip etmektedir. Toplam başvuru sayısı geçen yıl yüzde 11 azaldı ve 53 bin 450’ye geriledi. 2026 yılında rekor sayıda başvuru bekleniyor.
Başlangıçtan beri Türkiye’ye karşı yaklaşık 650 yeni başvuru yapıldığını AİHM kaynakları bildiriyor. Bu başvuruların büyük bölümü, 15 Temmuz darbe girişimi sonrası meslekten ihraç edilenler tarafından gerçekleştirildi.
Ayrıca, AİHM, muhtemel yeni başvuru dalgalarını yönetmek amacıyla 1 Ocak 2026’dan itibaren bazı özel tedbirler yürürlüğe koydu. Bu tedbirler arasında, başvuruların kapak sayfasıyla sunulması, resmi elektronik başvuru formunun kullanılması ve her başvurunun ayrı ayrı doldurulması yer alıyor.
Türkiye’de spor kulüplerinden gelen başvurularda artış gözleniyor. Özellikle Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Tahkim Kurulu’nun bağımsızlığıyla ilgili yaklaşık 60 başvuru bulunuyor. Mahkeme, yakın zamanda yaptığı bir kararda, Tahkim Kurulu’nun yeterince bağımsız olmadığını hükmetmişti.
