AYM, hakim ve savcı yardımcılarının sözlü sınava tabi tutulmasını uygun bulup iptal edilen eğitim ve sınav yönetmelikle belirlenmesine ilişkin hükmü iptal etti. Karar 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
AYM, hakim ve savcı yardımcılarının sözlü sınava tabi tutulmasını öngören düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmetti ve iptal talebini reddetti. Yüksek Mahkeme, aynı maddede yer alan ve eğitim ve sınavlara ilişkin usul ve esasların Türkiye Adalet Akademisi tarafından yönetmelikle belirlenmesini öngören hükmü ise Anayasa'ya aykırı bulup iptal etti.
CHP, 7413 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun bazı hükümlerinin iptali için Anayasa Mahkemesi'nde dava açmıştı. Mahkemenin 10 Temmuz 2025 tarihli kararının gerekçesi, bugün resmi gazetede yayımlandı.
AYM, hakim ve savcı yardımcılarının sözlü sınava tabi tutulmasını öngören düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığını belirterek, iptal talebini reddetti. Kararda, şu ifadelere yer verildi: "Kural son eğitim dönemini tamamlayan hâkim ve savcı yardımcılarının tabi tutulacakları sınavın türünü belirlemektedir. Bu kurallar, sözlü sınavın içeriği ve esaslarına ilişkin değildir. Kanun’un 10. maddesinin on sekizinci fıkrasında, sözlü sınavın Türkiye Adalet Akademisi tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir."
AYM, kamu hizmetine giriş veya görevde yükselme gibi durumlarda sözlü sınav şartı öngörülmesinin kanun koyucunun takdirinde olduğunu kabul etmektedir. Aynı şekilde, hâkim ve savcı adaylığı sonunda yazılı ve sözlü sınav yapılmasının da kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında olduğunu ve bu düzenlemenin Anayasa'nın 128. maddesine aykırı olmadığını vurgulamıştır.
Kararda, vurgulanan diğer bir nokta ise, son eğitim dönemini tamamlayan hâkim ve savcı yardımcılarının sözlü sınava tabi tutulmasının kanun koyucunun takdirinde olduğu ve bu duruma ilişkin kuralların mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatıyla çelişmediği açıklanmıştır.
AYM, aynı maddede yer alan ve eğitim ile sınavların yönetmelikle belirlenmesini öngören hükmü ise iptal etti. Kararda, bu hükmün yasama yetkisinin devredilemezliği ve kanuni düzenleme ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtildi. Kanunlarda, eğitim ve sınavlara ilişkin detaylı kuralların kanunla belirlenmesi gerektiği ve yönetmelikle düzenlenmesinin yasama yetkisinin devredilmesi anlamına geldiği ifade edildi. Ayrıca, eğitim ve sınavlar sırasında kullanılacak konular, uygulanma ve değerlendirme ölçütleriyle ilgili düzenleme bulunmadığı kaydedildi. Iptal edilen hükmün bundan sonra 9 ay içerisinde yürürlüğe gireceğine karar verildi.
