Anayasa Mahkemesi, cinsiyet değişikliği talebinde mahkeme izni şartını öngören Türk Medeni Kanunu'nun 40. maddesinin iptal istemini reddetti. Mahkeme, kişinin şahsen başvurmasını zorunlu kıldı.
Anayasa Mahkemesi, "cinsiyetini değiştirmek isteyen kişinin, şahsen başvuruda bulunarak mahkemece cinsiyet değişikliğine izin verilmesini istemesi" şartını öngören Türk Medeni Kanunu’nun 40. maddesinin birinci fıkrasının iptal istemini reddetti.
Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi, eşcinsel bir kadının cinsiyet değişikliği talebiyle ilgili açtığı davada, uygulama konusu olan Türk Medeni Kanunu’nun 40. maddesinin iptaline karar verilmesi için Anayasa Mahkemesi’ne başvuruda bulundu.
Başvuru, Antalya'da yaşayan bir kadının, transseksüel olduğunu, cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından önemli olduğunu ve atanmış cinsiyeti kadın olmasına rağmen cinsel kimliğinin erkek olduğunu, sosyal ve iş hayatında bunun sonuçları ile karşılaştığını belirterek cinsiyet değişikliğine izin verilmesini istemesi üzerine yapıldı.
İzin verilmemesi üzerine mahkeme, uygulama maddesine ilişkin iptal talebiyle başvuru yaptı. Anayasa Mahkemesi, daha önce aynı maddenin 2. fıkrasındaki, "cinsiyet değiştirme ameliyatı gerçekleştirildiğinin resmi sağlık kurulu raporuyla doğrulanması halinde nüfus sicilinde gerekli düzeltme yapılmasına karar verileceği" hükmüyle ilgili iptal talebini oy çokluğuyla reddetmişti.
Mahkeme, bu fıkra nedeniyle yapılan başvuruyu da esastan görüşerek, iptal talebini reddetti.
Madde, "Cinsiyetini değiştirmek isteyen kimse, şahsen başvuruda bulunarak mahkemece cinsiyet değişikliğine izin verilmesini isteyebilir. İznin verilebilmesi için, istem sahibinin 18 yaşını doldurmuş, evli olmamalı ve cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunluluğu, bir sağlık kurulu raporu ile belgelenmelidir" hükmünü içeriyor.
Bu düzenleme, daha önce Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Edirne 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından da Anayasa Mahkemesi gündemine getirilmişti. Ankara mahkemesi, cinsiyet değiştirmeye ilişkin düzenlemenin iptali istemini, oy çokluğuyla reddetmişti. Edirne mahkemesinde ise, "üreme yeteneğinden sürekli yoksun olma" şartının iptal edilmesi kararı verilmişti.
