Birleşmiş Milletler Kıbrıs Temsilcisi Holguin, sürecin yeterince olgunlaşmadığını ve erken yapılan 5 artı 1 toplantısının riski olduğunu söyledi. 11 Aralık'taki görüşmeler önemli bir dönüm noktasıdır.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar, yıllar süren durgunluğun ardından Kıbrıs’ta yeniden başlayan temasların nadir bir fırsat penceresi yarattığını, ancak yeterince olgunlaşmadan yapılacak genişletilmiş bir 5 artı 1 toplantısının bu pozitif ivmeyi tehlikeye atabileceğini söyledi. 11 Aralık’ta gerçekleştirilen üçlü toplantıda liderler arasında derin ve doğrudan görüşmeler yapıldığını anlatan Holguin, diyaloğun henüz erken ve hassas bir aşamada olduğunu ekledi.
Holguin, ANKA Haber Ajansı’na yaptığı mülakatta, 11 Aralık’ta Rum lider Nikos Christodoulides ve Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ile yapılan BM öncülüğündeki üçlü görüşmenin, yedi yılın ardından liderler seviyesinde yeniden temas kurulması açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtti. Görüşmelerde derinlikli, samimi ve doğrudan bir iletişim sağlandığını ifade etti, ancak diyaloğun henüz erken ve hassas aşamada olduğunu vurguladı.
Holguin’e göre, güvenin pekiştirilmesi ve somut ilerlemelerin sağlanması olmadan BM Genel Sekreteri’nin ev sahipliğinde düzenlenmesi planlanan ve garantör ülkeler Türkiye ve Yunanistan’ın da katılacağı 5 artı 1 toplantısı sürecin başlamadan tıkanmasına yol açabilir. Holguin, toplantıya uygun zamanlama ve hazırlığın hayati önemde olduğunu belirtti.
Kıbrıs, 1974’teki Yunanistan destekli darbe ve Türkiye’nin askeri müdahalesinin ardından fiilen bölünmüş durumda. BM destekli kapsamlı çözüm müzakereleri 2017’de İsviçre’de yapılan Crans-Montana görüşmelerinin sonuçsuz kalmasıyla askıya alınmıştı. 11 Aralık’taki üçlü toplantı, bu tarihten sonra BM öncülüğündeki ilk liderlerarası temas oldu ve taraflar, BM kararlarına uygun olarak siyasi eşitliğe dayalı bir çözümde anlaştı. Holguin, teknik düzeyde görüşülen bazı başlıkların liderler tarafından tartışıldığını ve bunun yüksek düzeyli görüşmelerin verimliliğini sınırladığını belirtti. Önümüzdeki dönemde müzakerecilerin daha etkin çalışması ve liderler seviyesindeki toplantıların siyasi kararlar odaklı olması gerektiğini ekledi.
Holguin’e göre, sürecin ilk aşamasında güven artırıcı önlemler ve özellikle yeni geçiş noktalarının açılması önemli olacak. Bu noktaların artırılması, sembolik değeri ve günlük yaşama etkisiyle, iki tarafın temaslarını güçlendirecek ve güven inşasına katkı sağlayacaktır. Rum tarafı ve Yunanistan, garantör ülkeler ve BM’nin katılacağı 5 artı 1 toplantısının hızla yapılmasını isterken, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ise somut uzlaşılar olmadan böyle bir toplantıya gitmenin başarısızlık riskini artıracağını ifade etti. Holguin, genişletilmiş toplantı formülünün tartışma konusu olmadığını, ancak uygun zamanlama ile hazırlığın önemli olduğunu vurgulayarak, “Hedef toplantı yapmak değil, sonuç alabilecek bir sürecin inşasıdır” dedi.
