BM, Suriye’de yeniden alevlenen çatışmaların geçiş sürecini ciddi biçimde tehdit ettiğini ve ateşkesin hızla uygulanmaması halinde daha büyük krizler yaşanabileceğine dikkat çekti.
Birleşmiş Milletler (BM), Suriye’deki çatışmaların, ülkedeki geçiş sürecini ciddi biçimde riske attığını bildirdi. BM yetkilileri, ateşkes ve son anlaşmaların hızla uygulanmaması halinde daha geniş çaplı bir istikrarsızlık ve ciddi bir insani krizin yaşanabileceğini ifade etti.
BM Güvenlik Konseyi’nde yapılan açıklamada, özellikle Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Şam yönetimi arasında yürütülen entegrasyon ve ateşkes görüşmelerinin fiilen tıkandığı ve bunun sahada tekrar yoğun şiddeti tetiklediğine dikkat çekildi.
BM Siyasi İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Khaled Khiari, Mart 2025’te SDG’nin devlet kurumlarına entegrasyonunu öngören anlaşmadaki ilerlemenin sağlanamadığını ve bunun sonucunda Halep’te SDG kontrolündeki alanlarda çatışmaların yeniden başladığını belirtti. Khiari, çatışmalar nedeniyle on binlerce sivilin evlerini terk ettiğini, birçok kişinin hayatını kaybettiğini, yüzlerin üzerinde yaralanan olduğunu ve halen kayıpların bulunduğunu kaydetti.
ABD ve diğer uluslararası aktörlerin arabuluculuğu ile 18 Ocak'ta ateşkes ve tam entegrasyon anlaşması ilan edilmesine rağmen, uygulamanın kısa sürede çöktüğü açıklandı. BM, Haseke vilayeti ve Kobani (Ayn el-Arab) çevresinde çatışmaların sürdüğüne dikkat çekti.
BM yetkilileri, taraflara derhal ateşkes sağlama ve anlaşma detaylarını uzlaşma temelinde uygulama çağrısında bulundu. Khiari, çatışmaların devam etmesi halinde endişe verici bir insani ve koruma krizi yaşanabileceği konusunda uyardı.
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) Kriz Müdahale Direktörü Edem Wosornu, 14 yıllık savaşın ardından Suriye’nin hâlâ son derece kırılgan olduğunu belirtti. Son çatışmaların Halep’te on binlerce kişiyi evlerinden ettiğini, Rakka, Deyrizor ve Haseke vilayetlerinde yeni göç dalgalarına sebep olduğunu kaydetti.
BM verilerine göre, sadece Rakka’dan 13 binden fazla kişi yerinden edilirken, birçok aile aşırı kalabalık geçici barınma alanlarına sığındı. Çatışmalar nedeniyle temiz suya erişim kısıtlandı, bazı hastaneler kapandı ve çocuklar eğitimlerden mahrum kaldı.
Kış koşullarının insani durumu daha da zorlaştırdığına dikkat çeken Wosornu, kamplarda yaşayan yaklaşık 160 bin kişinin aşırı soğuk ve yoğun kar yağışından etkilendiğini ve barınakların zarar gördüğünü, iki bebeğin hayatını kaybettiğini aktardı.
BM, Suriye’nin kuzeydoğusundaki El-Hol kampına erişimin güvenlik endişeleri nedeniyle engellendiğini belirtti. Kampın Suriye makamlarının kontrolüne geçmesinden sonra yaşanan yağma ve yangın haberleri nedeniyle BM ekipleri bölgeye giremedi, ancak Suriyeli yetkililerle temaslar sürüyor. BM, DEAŞ şüphelilerinin tutulduğu gözaltı merkezlerinin Suriye hükümetine devredilmesinin uluslararası standartlarda ve düzenli şekilde yapılması gerektiğine vurgu yaptı.
BM yetkilileri, Suriye hükümetinin Kürtlerin dil, kültür ve vatandaşlık haklarına ilişkin aldığı kararları olumlu olarak değerlendirdi. Ancak, bu girişimlerin kapsayıcı bir siyasi süreçle desteklenmemesi halinde kalıcı çözüm sağlanamayacağı uyarısında bulundu.
