CHP İçişleri Politika Kurulu Başkanı Murat Bakan, kadın güvenliği ve KADES uygulamasının sorunlarına değindi. Bakan, sistemdeki aksaklıkların yüksek kadın cinayeti oranlarına katkı sağladığını belirtti.
CHP İçişleri Politika Kurulu Başkanı Murat Bakan, "İçişleri Bakanlığı’nın sorumluluğundaki en kritik başarısızlık, verilen koruma kararlarının sahadaki karşılığının olmaması. KADES uygulaması, kadın güvenliği alanında İçişleri Bakanlığı'nın en görünür politika aracıdır. Ancak indirme sayısındaki artış, cinayetlerdeki düşüşle karşılık bulmamaktadır. İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmenin ardından geçen 4 yılda bin 443 kadın öldürüldü. Kadın cinayetlerinin tarihin en yüksek seviyesine ulaştığı bir tabloda uygulama başarısından söz etmek mümkün değildir. KADES reklam aracı mı? Koruma mekanizması mı?" ifadelerini kullandı.
Murat Bakan, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, KADES uygulamasının ve koruma kararlarının işlevsizliğine dikkat çekerek, "KADES var ama işlemiyor. Her gün kadınlar öldürülüyor, kimse sorumluluk hissetmiyor. 23 kadın koruma kararı olmasına rağmen öldürüldü. Rakamlara dayanan gerçek budur" dedi.
2024 ve 2025 yıllarında kadın cinayetlerinde yüksek sayılar görüldü. Bakan, "2024 yılında Türkiye en yüksek kadın cinayeti sayısını yaşadı: 394 kadın öldürüldü, 258 kadın şüpheli biçimde yaşamını yitirdi. 2025 yılında da tablo devam etti: 297’si doğrudan cinayet olmak üzere 391 kadın hayatını kaybetti. Bu kadınların 253’ü evlerde katledildi" şeklinde bilgi verdi.
İçişleri Bakanlığı’nın sorumluluğundaki en kritik başarısızlık, koruma kararlarının sahada etkin şekilde uygulanmaması olarak vurgulandı. Bakan, "Devlet, tehlike altında olduğu belirtilen kadınlara tedbirler alıyor fakat bu tedbirlerin uygulanmasını sağlamıyor. 2024 yılında 28 kadın, aktif koruma kararı olmasına rağmen hayatını kaybetti. İlk 6 ayda 16 kadın tedbir kararı devam eden süreçte öldürüldü. Uzaklaştırma kararlarının denetlenmesi ve ihlallerin raporlanması için sistematik bir mekanizma bulunmamaktadır" dedi.
Uygulamanın etkinliğinin düşük olmasının sebepleri olarak, ihbarların çoğunun 'asılsız' çıkması, akıllı telefon olmayan kadınların ulaşımda sorunlar yaşaması ve sistemin tasarım açığı gösterildi. Bakan, "İhbarların işleme alınması, müdahale süreleri ve performans ölçümleri henüz standarda bağlanmadı" dedi.
Elektronik kelepçe sisteminin uzaklaştırma kararlarını uygulamada etkili olmasına rağmen, uygulamada istisnai olarak kullanılıyor. Faillerin elektronik izleme altına alınması kural değil, takdir yetkisine bırakılıyor. 2024'te kadın cinayetlerinde en yaygın yöntem ateşli silahlar olup, elektronik izleme caydırıcılık sağlar ve zorunlu hale getirilmelidir. Sistem, elektronik izleme ve uzaklaştırma kararlarının birleşimini zorunlu kılacaktır.
Polis ve kolluğun genel yaklaşımı da eleştirildi. "Kadına yönelik şiddetin aile meselesi olarak görülmesi, başvuruların ciddiye alınmaması ve önlemlerin yetersizliği sorun oluşturmaktadır" denildi.
Kadın cinayetleri ve şüpheli ölümlerle ilgili veriler, resmi kurumlar tarafından düzenli olarak yayımlanmamaktadır. Sivil toplum kuruluşları, verilerin paylaşılmasını talep ederken, İçişleri Bakanlığı bunları resmen yayınlamamaktadır. Bakanlık, "Veri olmadan hesap verilemez" diyerek, sistemde şeffaflığın artırılması ve kayıtların kamuoyuyla paylaşılması yönünde adımlar atacaktır.
Yeni düzenlemeler kapsamında, koruma ve uzaklaştırma kararlarının denetimi, elektronik izleme ve ihlal bildirimleri otomatik hale getirilecek. Faillerin silah ruhsatları da eş zamanlı askıya alınacak, KADES sistemi güçlendirilecek ve müdahale süreleri standartlaştırılacaktır. Ayrıca, koruma kararı olan kadınların yaşam güvenliği ön planda tutularak, memurlar hakkında idari ve adli soruşturma süreçleri başlatılacaktır. Tüm kolluk personeline toplumsal cinsiyet eğitimi verilecek ve şeffaflık artırılacaktır.
