CHP'li Durmaz'dan Bakan Yumaklı'ya 2026 planı ile ilgili sorular

CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yanıtlaması amacıyla TBMM’ye yazılı soru önergesi sundu. Önergede, 2026 yılında Et ve Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla ithal edilmesi planlanan besilik sığır sayısı ve bu planın hangi gerekçe ve ihtiyaç analizine göre belirlendiği soruldu.

Durmaz, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2026 yılı besilik hayvan ithalatı başvurularını 12-23 Ocak 2026 tarihleri arasında alacağını ve ithalatın ESK aracılığıyla gerçekleştirileceğine ilişkin açıklama üzerine bu önergeyi verdi. Hayvancılık sektörünün girdi maliyetlerindeki artış, finansmana erişimdeki zorluklar, bakım-besleme, enerji giderleri ve pazarlama sorunları nedeniyle sektörün sıkıştığını belirtti. Ayrıca, üretici destek beklerken ithalatın çözüm olarak öne çıkması, sektörde belirsizliği artırıyor ve üretim motivasyonunu zayıflatıyor ifadelerini kullandı.

Durmaz, ithalat kararlarının hangi ihtiyaç analizine dayanarak belirlendiğinin kamuoyuna net şekilde açıklanması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, ithalat sürecinde miktar, takvim, tedarik ülkeleri, teknik kriterler, ihale/temin yöntemi ve denetim mekanizmalarının açıklığa kavuşturulmasını talep etti. Hayvan sağlığı açısından risklerin de dikkate alınması gerektiğini belirtti ve karantina ile izleme süreçlerinin şap, tüberküloz, brusella gibi hastalıklar karşısındaki tedbirlerin paylaşılmasını istedi.

Durmaz, hayvancılığın yapısal sorunlarına da dikkat çekti. Genç nüfusun üretimden uzaklaşması, kuşak devamlılığının kırılması ve kadın çiftçilerin sosyal güvenlik yükü altında üretimde tutunmakta zorlandığını belirtti. Bu kapsamda, genç ve kadın üreticilere teşvikler, prim ve SGK destekleri, erişilebilir krediler, borç yapılandırması ve maliyetleri düşürecek kalıcı önlemlerin eş zamanlı uygulanması gerektiğini ifade etti.

Yöneltilen sorular

1. 2026 yılında ESK aracılığıyla ithal edilmesi planlanan besilik sığır sayısı kaçtır? Bu plan hangi gerekçe ve ihtiyaç analizine göre belirlenmiştir?
2. 2026 yılı ithalatında ülke/ülkeler bazında tedarik planı nedir? Hangi ülkelerden alınacaktır?
3. İthal edilecek hayvanların ırk, yaş, canlı ağırlık, sağlık sertifikaları ve karantina/izleme kriterleri nelerdir? Bu kriterler ne zaman yayımlanacaktır?
4. 2026 yılı için hazırlanacak Besilik Sığır İthalat Talimatı ve Teknik Kriterler hangi tarihte yayımlanacaktır?
5. İthalat başvurusu yapan işletmelerde Türkvet kapasite güncellemesi zorunlu mudur? Güncelleme yapamayan küçük işletmelere yönelik plan var mı?
6. İthalat ihale/temin yöntemi ne olacaktır? Şeffaflık ve denetim mekanizması nasıl işletilecektir?
7. 2026 ithalatının toplam maliyeti ne kadar öngörülmektedir? Satış fiyatlandırması nasıl yapılacaktır?
8. İthalatın yerli üreticilere ve hayvancılık piyasasına etkisiyle ilgili analizler mevcut mudur?
9. Yerli üretimi desteklemek amacıyla 2026'da hangi ek tedbirler planlanmaktadır?
10. 2025 ithalat hedefi ve gerçekleşen miktarlar hakkında bilgi nedir? Hedef farkı neden oluşmuştur?
11. Kırmızı et ithalatı planlanmakta mıdır? Varsa miktar ve koşullar nelerdir?
12. Hayvanların sınır kontrol ve izleme tedbirleri nelerdir? Ülkeler arası ve iç piyasa riskleri nasıl yönetilecektir?
13. İthal kaynaklı vaka sayıları var mı? İl/ilçe bazlı kontenjan uygulanacak mı? Tokat örneğine özel destek planı var mı?

Durmaz, önergesinde ithalat ve hayvancılık sektöründeki sorunları dile getirirken, kamuoyuna açıklık getirilmesi gereken detaylar hakkında bilgi talep etti.