CHP Niğde Milletvekili Gürer, 2025 yılında yaşanan zirai don ve kuraklık nedeniyle TARSİM sigortası olan çiftçilerin zararlarının karşılanmadığını belirterek, sistemin yeniden yapılandırılması gerektiğini söyledi.
(ANKARA) - CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2025’te yaşanan zirai don ve kuraklığın ardından Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş. (TARSİM) sigortası yapan çiftçilerin zararlarının karşılanmadığını ifade ederek, sistemin yeniden yapılandırılmasını önerdi.
Gürer, 2025 yılında meydana gelen zirai don ve kuraklığın Türkiye genelinde büyük zararlara yol açtığını belirtti. TBMM Zirai Don Komisyonu üyesi olarak 20 ilde bu durumu incelediklerini ve özellikle bahçe ürünlerinde önemli kayıplar tespit ettiklerini açıkladı. Kamuoyunun destek açıklamaları yapmasına rağmen sorunların sekiz aydır çözüme kavuşmadığını söyledi.
TARSİM’in belirlediği kurallar nedeniyle sigorta yaptırmış çiftçilerin zararlarının tamamen karşılanmadığını vurgulayan Gürer, ceviz üreticilerinin yaşadığı mağduriyete örnek verdi. Ağaçların yaşı sebebiyle "ürün vermiyor" denildiğini ve bu durumun destek almasını engellediğini aktardı. Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kayıtlı çiftçilere sınırlı destek verildiğini, ÇKS’si olmayanların ise sistem dışında bırakıldığını belirtti.
Çiftçiler de Gürer’e, her yıl TARSİM sigortası yaptırmalarına rağmen zararlarının karşılanmadığını anlattı. Çiftçiler, "Geçen sene don oldu, ardından kuraklık yaşandı ama herhangi bir destek alamadık. Köyümüzde TARSİM var, fakat kuraklık desteği verilmedi. Kamu kurumlarından ödeme yapılmadı. ÇKS’si olanlar da yardım almadı. 2026 yılına geldik, hala destek verilmedi" dedi.
"TARSİM olsa bile çiftçinin bütün zararı karşılanmıyor"
Çiftçi Zülfü Ünal ise TARSİM sürecinin çiftçiye şeffaf anlatılmadığını ve genellikle sadece imza karşılığı geçiştirildiğini belirtti. Ünal, "Sonra 'kuraklık yaptırmadınız', 'sel sigortası var ama kapsama girmiyor' deniliyor. Ancak kamuoyuna 'zirai dondan zarar görene destek veriyoruz' şeklinde açıklamalar yapılıyor" diyerek yaşanan çelişkiyi dile getirdi. Gürer, TARSİM’in destek verdiğini iddia etmesine rağmen bu desteklerin sınırlı olduğunu vurguladı ve "TARSİM olsa bile çiftçinin tüm zararı karşılanmıyor" dedi.
Gürer, TARSİM’in yeniden yapılandırılması amacıyla TBMM’ye kanun teklifi sunduklarını belirtti. Sigorta primlerinin yüksek olduğunu ve TARSİM’in, çiftçinin ortağı gibi davranarak üretimin yüzde 10’una el koyduğunu söyledi. Don priminin %70 olacağı açıklamalarına rağmen, bu oranın %60’larda kaldığını belirtti. İklim değişikliği nedeniyle bütüncül bir sisteme geçilmesinin şart olduğunu vurguladı.
Tarım ve Orman Bakanlığı’na yönelik sözleriyle Gürer, "Zarardan bahsediliyor, ancak bu zararı karşılayacak mekanizma yok. 'Sözleşmede ne yazıyorsa o' anlayışı çiftçiyi korumuyor" dedi. ÇKS’si olmayan üreticilerin de destek alınması gerektiğini belirtti. Borçların üç yıl ötelenmesi, ek kredi verilmesi ve icraların durdurulması için kanun teklifleri sunduklarını hatırlattı. Önceden çiftçinin üretim araçlarının haczedilemediğini belirten Gürer, şimdi traktör ve hayvanların da haczedildiğine işaret etti.
Gürer, "Biz ülkemizi seviyoruz. Vatandaşını sevenin görevi toprağını korumaktır. Çiftçi çok zor şartlar altında üretim yapıyor. Çiftçilikten vazgeçmeden topraklarımızı ekmeye devam etmeliyiz. Her zorluğu aşarak üretimi sürdürelim" ifadelerini kullandı.
