CHP Genel Başkan Yardımcısı Özgür Karabat, Türkiye’de emekli olmanın bir hak değil, yoksulluk sınavı olduğunu ve sistemdeki sorunlara dikkat çekti. Emeklilikte yaşananlar, gelir düşüklüğü ve anında mağduriyetler öne çıktı.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Özgür Karabat, emeklilik sistemine ilişkin yaptığı açıklamada, Türkiye’de emekli olmanın bir dinlenme hakkı değil, hayatta kalma mücadelesi olduğunu belirtti. Emeklilerin pazarda etikete bakıp, eczanede ilaçlarından vazgeçtiğini, torunlarına harçlık veremediğini ifade etti.
Karabat, Türkiye’de emekliliğin artık bir hak olmadığını, yoksulluk sınavı haline getirildiğini vurguladı. Bu duruma değişiklik yapılmadan adaletin sağlanamayacağını söyledi.
Emeklilik sisteminin, bir ülkenin temel uygulamalarından biri olduğunu ifade eden Karabat, bunun bozukluğunun iş hayatındaki dinamikleri olumsuz etkilediğini belirtti. Kayıt dışı ve sömürünün arttığını, bunun sonucu olarak ekonominin kalitesinin düştüğünü kaydetti. Emekli maaşlarının düşük olmasının yanında, prim ödemelerinin faydasının kalmadığını, AKP nedeniyle tek tip emekli maaşı uygulamasına geçildiğini söyledi. 5-6 yıl önce yaklaşık 1 milyon olan taban emekli maaşı alanların sayısının, şu anda 4,9 milyona yükseldiğini belirtti. Neredeyse üç emekliden birinin taban maaş alıyor olmasına dikkat çekti.
Karabat, eğitim seviyeniz ve ödediğiniz primin, emeklilikteki getirirsiniz üzerinde etkisinin olmadığını söyledi. Yap-işlet-devret ödemelerine ve faiz ödemelerine kaynak ayıran hükümetin, emeklilere kaynak ayırmadığını ifade etti. 2003’te ortalama emekli aylığının, asgari ücretin yüzde 36’sına denk geldiğini, şu an ise bu oranın yüzde 40’a yaklaştığını, asgari ücretin ise açlık sınırının altında kaldığını belirtti. Bu durumu gören emekliler, neden prim ödeyeyim diye düşünüyor.
2002 yılında yüzde 36,6 olan çalışan veya iş arayan emekli oranı, Aralık 2024’te yüzde 65,7’ye yükseldi. Avrupa Birliği’nde ise bu oran yüzde 10’dur. Avrupa emeklileri, dünya turu yaparken, Türkiye’deki emekliler kent lokantası kuyruklarında bekliyor. 2002’de ortalama emekli aylığının GSYH’ye oranı yüzde 46,4 iken, 2025’te bu oran yüzde 29’a geriledi. Emekli aylığı ve ödemeleri, AB-27 ülkelerinde ortalama yüzde 9,8 iken, Türkiye’de yüzde 3,7 seviyesindedir. Bugün emeklilik, hayatta kalma mücadelesi haline gelmiştir. Emekli olmak sosyal devlet değil, sosyal çöküştür. Kaynaklar tercih edilmediği, betona ve faize öncelik verildiği için, milyonlar mağdur olmaktadır. Bu tablo, bir vicdan meselesidir. Kaynak mevcuttur, ama emeklilere ayrılmıyor. Çünkü öncelik, betondan, faizden ve garantilerden yana kullanılmaktadır. Türkiye’de emeklilik, artık bir hak değil, yoksulluk sınavı olmuştur. Bu düzen değişmedikçe adalet sağlanmayacaktır.
