CHP İstanbul Milletvekili Namık Tan, Lübnan ve GKRY'nin deniz sınırı anlaşmasını ve bölgedeki gelişmeleri değerlendirdi. Hükümetin adımlarını eleştirdi.
CHP İstanbul Milletvekili Namık Tan, Lübnan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin (GKRY) deniz sınırlarını belirleyen anlaşmayı imzalaması sonrası "Doğu Akdeniz'de 'Mavi Vatan' kaldı mı" diyerek hükümete tepki gösterdi. Tan, "Bu slogan ortaya atılmadan önce Türk hariciyesi ve bahriyesinin Akdeniz'deki çıkarlarımızı savunmadığı şeklinde davranışlar doğru değil. Bu adımların, bölgedeki Yunanistan-GKRY-İsrail-Mısır gibi ülkeler arasında yeni bir cephe oluşturacağını uyarıyorduk. Ayrıca, Libya konusunda gelirken, TBMM'ye getirilecek tezkere ve yerli-millilik söylemlerinin önümüzdeki günlerde tekrar gündeme getirileceğini öngörüyorduk. İşte diplomasi politikamızın acele ve hesaplanmadan atılan adımlarını bu şekilde eleştiriyoruz." dedi.
CHP İstanbul Milletvekili Namık Tan, X hesabından "Doğu Akdeniz'de 'Mavi Vatan' kaldı mı" başlıklı paylaşımında, Lübnan ile GKRY'nin 25 Kasım'da Beyrut'ta imzaladığı deniz sınırlarını belirleyen anlaşmayı vurguladı. Bu anlaşma, 2022'de Lübnan'ın İsrail ile yaptığı deniz sınırı anlaşmasından sonra imzalanmıştır. Bu gelişmeler sayesinde, küresel petrol şirketleri, Kıbrıs, İsrail ve Lübnan arasındaki sularda petrol ve gaz arama ve üretme faaliyetlerini yasal zeminde sürdürebilecekler. Lübnan, bundan sonra Suriye ile de anlaşma yapmayı planlıyor.
Görüştüğü bilgiler doğrultusunda, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 7 Aralık'ta Beyrut'a giderek Lübnan Başbakanı Navaf Salam ile görüşmüş ve görüşmenin olumsuz geçtiği belirtilmiştir. Ankara'nın Şam ile deniz anlaşması yapmak üzere girişimlerde bulunduğu ifade edildi. GKRY Başkanı Hristotoludis ise 15 Aralık'ta Paris'te Fransa Cumhurbaşkanı Macron tarafından kabul edilmiştir. Bu ziyaret sırasında iki ülke arasında SOFA sözleşmesi imzalanmış ve GKRY'deki Mari Deniz Üssü'nün modernizasyonu ve kullanımı kararlaştırılmıştır. BAE Şeyhi Muhammet bin Zayed de 14 Aralık'ta GKRY'yi ziyaret ederek, iki ülke arasında LNG terminali kurulması ve GKRY'nin enerji merkezi olması konusunda mutabık kalmıştır. Ayrıca, Yunanistan, GKRY ve İsrail 22 Aralık'ta İsrail'de görüşerek, bölgedeki işbirliğini güçlendirmiştir. Libya'daki gelişmeler ise, Libya Meclisi Başkanı'nın 16 Aralık'ta Ankara'daki Türkiye-Libya Mutabakat Muhtırasını hukuken geçersiz kabul ettiğini duyurmasıyla devam etmektedir. Mısır da bu açıklamayı desteklemiştir.
Gelişmeler ışığında, Fidan'ın Hafter ile yakın ilişkiler kurduğu ve Libya'dan geçen Mutabakat Muhtırası'nın hukuki açıdan geçerli olmadığı belirtiliyor. Türkiye ise, Kore'den alınan araştırma gemisinin adlarıyla Doğu Akdeniz'de sondaj ve arama faaliyetlerini sürdürüyor. Ayrıca, Somali ile imzalanan balıkçılık anlaşması, kıyıların ve denizlerin ulusal çıkarlar ve egemenlik açısından önemini gösteriyor. Bu gelişmelere rağmen, bölgedeki diplomasi politikalarının anlaşılmaz ve tutarsız olduğunu savunan Tan, "Mavi Vatan'ı koruma söylemlerinin, gerçek çıkarlarımızı savunmaktan uzak olduğunu" belirtti. Eğer bu tarz adımlar devam ederse, bölgesel dengelerin daha karmaşık hale geleceğini de sözlerine ekledi.
