CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Altunhisar elma üreticisi Cemil Acer’in maliyet artışlarını ve sorunları değerlendirdi. Üretimde maliyetlerin yaklaşık yüzde 40 arttığını açıkladı.
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Niğde’nin Altunhisar ilçesinde elma üreticisi Cemil Acer ile 650 dönümlük elma bahçesinde görüşerek, üretim sürecinde yaşanan sorunları yerinde inceledi.
Ömer Fethi Gürer, elma üretiminde önemli bir merkez olan Niğde’nin, Türkiye’de ağaç sayısı bakımından ilk sırada yer aldığını belirtti. Geçen yıl zirai don riskinden dolayı 650 bin ton elma üretildiğini ve 500 bin tonluk kayıp yaşandığını dile getiren Gürer, bu yıl ise bahçelerin kendisini göstermeye başladığını ve budama çalışmalarının sürdüğünü aktardı. Yeni düzenlemelerin de beklendiğini anlatırken, küresel iklim değişikliğine bağlı zirai don riskinin arttığına dikkat çekti ve TARSİM sigortası gibi önlemler gerektiğini kaydetti. Geçen yıl destek verildiği ancak ÇKS’si olmayan küçük işletmelerin bu imkanlardan yararlanamadığını ekledi.
Cemil Acer, üretimdeki maliyet artışlarının üreticiyi zorladığını ifade etti. Bu yıl maliyetlerin yaklaşık yüzde 40 arttığını belirten Acer, “Senenin başındayız ve önümüzdeki süreçte ne olacağını bilmiyoruz. Şu ana kadar yapılan işlere göre, yüzde 40’a yakın artış var” dedi. Çalışma devam ederken, budama, ilaçlama, gübreleme, hasat ve işçilik gibi maliyetlerin sürdüğünü ekledi.
Gürer’in “TARSİM sigorta yaptırmayı düşündüğünüzde karşılaştığınız sorunlar var mı?” sorusuna, Acer, bu sistemin sürdürülebilir olmadığını ve sigorta maliyetlerinin yüksek olduğunu aktardı. 1 milyon liralık elmayı sigorta ettirmek istediğinde, yüzde 20 sigorta primi ve yüzde 30 muafiyetle birlikte 200 bin lira ödeme yapması gerektiğini söyledi. Sigorta maliyetlerinin üreticiye yük olmasından dolayı, herkesin bu sigorta türünü tercih etmediğini belirtti.
Gürer, gübre, mazot ve elektrik fiyatlarının üretimi doğrudan etkilediğine değinerek, artan girdi maliyetlerinin fiyatlara yansıdığını kaydetti. Gürer, ayrıca, gübre fiyatlarının önemli ölçüde arttığını ve savaşın da maliyetleri etkilediğini belirtti.
Acer, yurt dışı pazarında şu anda ciddi sorunlar yaşandığını, dolar kurunun düşük olması nedeniyle ihracatın zorlaştığını söyledi. Geçen yıl tüccarın elmayı 40-50 liradan aldığına ve maliyetlerin de yüksek olduğuna vurgu yaptı. Yaklaşık 1700 hektarlık alanda modern tarım yöntemleri kullanarak üretim yaptıklarını, damlama sulama ve bilimsel tekniklerle yüksek verim elde ettiklerini belirtti ancak sorunların devam ettiğini dile getirdi.
Gürer, üretimin öncesi ve sonrası süreçte kamunun destek seviyesinin yetersiz olduğunu ifade etti. Sigorta, işçilik ve girdi desteklerinin artırılması gerektiğine değindi. Ayrıca, haziran ayında hava sıcaklıklarının düşük seyretmesi nedeniyle zirai don riskinin yüksek olduğunu ve TARSİM’in yeniden yapılandırılması gerektiğini belirtti. Gürer, “TARSİM üreticinin ortağı gibi değil, onun sorununu çözen olmalı” diyerek, kanun teklifi verdiklerini açıkladı.
Acer, şu anda elma fiyatlarının 100 lira seviyesinde olduğunu ve 2026 yılındaki hasat döneminde, eğer don yaşanmazsa ve verimlilik artarsa tarlada 25 liradan fiyat beklediklerini ifade etti. Geçen yılki fiyatın 45 lira olduğunu ve arz-talep dengesinin bozulduğunu vurguladı. Ayrıca, muzun 60-80 lira, elmanın ise 100-150 lira arasında olduğunu, uygun fiyatın vatandaş için önemli olduğunu söyledi.
Gürer, üreticinin fiyatını doğru anlamak gerektiğine ve raf fiyatını aldığı yönündeki algının yanlış olduğunu vurguladı. Üreticinin maliyetleri hesapladığını ve makul bir kar koyduğunu belirtti. Ürünlerin dört aracıyı dolaşarak markete ulaştığını ve bu sistemde düzenleme yapılması gerektiğine dikkat çekti.
