CHP’nin TBMM’ye sunduğu raporda, demokratikleşme ve adaletin Kürt sorununu da kapsayan bir bakış açısıyla planlanması gerektiğine vurgu yapıldı. Birçok öneri ve tartışmalı konu raporda yer aldı.
CHP’nin TBMM Başkanlığı’na sunduğu raporda, “Türkiye’de demokratikleşmeyi gerçekleştirmek ve adalet sorununu çözmek üzere atılması gereken adımların Kürt sorunuyla sınırlı tutmayan, ancak Kürt sorununu da dışlamayan bir bakış açısıyla planlanması gerekmektedir” denildi. Raporda, “Kürt Sorununun Çözümü İçin Demokratik Siyaset Ortamını Oluşturma” başlığı altında çeşitli önerilere yer verildi. Bunlar arasında meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park ve kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapıların isimlerinin değiştirilmesi amacıyla TBMM’de Araştırma Komisyonu kurulması, köye dönüşlerin teşvik edilmesi, koruculuk sisteminin kaldırılması ve faili meçhul cinayetlerde zaman aşımının kaldırılması yer aldı. Ayrıca, ana dilde eğitim konusunda parti programına değinildi.
CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, hazırlanan detaylı raporu TBMM Genel Sekreterliği’ne teslim etti. Rapor, CHP’nin 12 Ağustos 2025 tarihli “Demokratikleşme Paketi” ile ilgili önerilerini içeriyor. Raporda, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanması ve toplumsal barışın inşası için çeşitli siyasi ve yasal adımlar vurgulandı. Ayrıca, insan haklarının geliştirilmesine, kadın ve çocuklara karşı şiddetle mücadeleye ve demokratikleşmeye ilişkin düzenlemelerin altı çizildi.
Rapordaki önsözde, CHP’nin geniş kapsamlı raporları ve çözüm önerileri kamuoyuyla paylaşan ilk parti olduğuna işaret edildi. Toplumsal barışın eşit yurttaşlık temelinde sağlanması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, hak ve özgürlüklerin kullanılmasını engelleyen idari ve siyasi uygulamaların sona erdirilmesi ve demokratik reformların yapılması gerektiği belirtildi. Demokratikleşme paketindeki taleplerin güveni artırıcı adımlar olduğu ve halkın demokrasi ve barış umudunu güçlendireceği ifade edildi.
Raporda, hukuki ve siyasi reformlar, yerel yönetimlerin güçlendirilmesi ve kayyım uygulamasına son verilmesi gibi pek çok alanda öneriler yer aldı. Münferit olarak, demokratik siyaset alanını genişletmek amacıyla eski isimlerin değiştirilmesi, köylerin eski adlarıyla kullanılabilmesi, Dersim olaylarının araştırılması ve Nevroz Bayramı’nın resmî tatil ilan edilmesi gibi adımlar önerildi. Ayrıca, faili meçhul cinayetlerde zaman aşımının kaldırılması ve eski Diyarbakır Cezaevi’nin müzeye dönüştürülmesi gibi projeler de öneriler arasında yer aldı.
Yerel yönetimlerle ilgili olarak, CHP’nin merkezi ve yerel yönetimlerin eşit ve demokratik yönetimini desteklediği, hizmetlerin en etkili şekilde sunulması amacıyla yetkilerin genişletilmesi ve finansal imkanların artırılması önerildi. Ayrıca, belediyelerin yetki alanları ve kamu mallarına ilişkin kararlar, enerji tesisleri ve çevresel düzenlemelerde belediyelerin rolü güçlendirilmek istendi.
Raporda, CHP’nin 39. Olağan Kurultayı’nda kabul edilen Parti Programı’nda yer alan ana dilde eğitim hakkına da vurgu yapıldı. Bu kapsamda, tüm yurttaşların ana dilini öğrenme ve kullanma özgürlüğüne sahip olmaları, kimlik nedeniyle ayrımcılığın önlenmesi hedefleniyor. Ayrıca, milli eğitim alanında düzenlemeler ile derslerin tekrar gözden geçirilerek dinselleştirme ve inançlara göre ayrımcılığı önleme çalışmaları yapılması gerektiği belirtildi.
Ekonomide demokratikleşme konusunda ise, çeşitli yasal düzenlemelerin yapılması ve demokratik standartların yükseltilmesi önerileri getirildi.
