CHP'li Gamze Akkuş İlgezdi "Türkiye Uyuşturucu Suçları Raporu"nu paylaştı: Olay ve şüpheli artışları kriz göstergesi

ANKARA - CHP İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi, Türkiye’de 2023 yılında 251 bin 851 olan uyuşturucu olaylarının, 2024 yılında yüzde 22,7 artışla 309 bin 28’e yükseldiğini belirtti. Aynı zamanda uyuşturucu şüphelisi sayısının da yüzde 19,6 oranında artarak 374 bin 948’e ulaştığını ifade etti. İlgezdi, bu artışların bir güvenlik başarısı değil, yönetilemeyen bir kriz işareti olduğunu dile getirdi.

İlgezdi, 2023 ve 2024 verilerini karşılaştırdığı "Türkiye Uyuşturucu Suçları Raporu"nu yayımladı. Rapor kapsamında, uyuşturucu olaylarının 2024’te yüzde 22,7 oranında arttığını ve şüpheli sayısının da yükseldiğini kaydetti. Ayrıca, en dikkat çeken maddelerden biri olan metamfetamin ele geçirme miktarının 2023’te 22 ton iken 2024’te yüzde 53,6 artışla 33,8 tona çıktığını söyledi. Bu artışın, yoksulluk nedeniyle gençlerin daha uygun ve tehlikeli maddelere yönelmesiyle bağlantılı olduğu belirtildi.

Raporda sentetik ecza yakalamalarında büyük bir artış olduğu, 2023’te yaklaşık 29 milyon olan yakalama sayısının 2024’te 94 milyon 753 bine yükseldiği ifade edildi. Esrar kullanımı azalırken, daha tehlikeli ve psikotik etkileriyle bilinen skunk maddesinin kullanımı arttı ve yaygınlaştı. Ayrıca, eroin, kokain ve captagon yakalamalarının da yükseldiği bildirildi. Türkiye’nin uluslararası uyuşturucu ağlarındaki görünürlüğünün arttığı ve çocukların uyuşturucuya sürüklenme oranının yaklaşık iki katına çıktığı vurgulandı.

Çocuk ve gençlerde uyuşturucu kullanımındaki artış

Raporda, çocuk ve gençlerin uyuşturucu kullanımında ciddi bir artış olduğu belirtildi. 2023’te uyuşturucu bağlantılı çocuk olayı sayısı yüksek seviyedeydi ve 2024’te neredeyse iki kat artarak 16 bin 563’e ulaştı. Bu durumun, gençler ve küçük yaş gruplarının da risk altında olduğunu gösterdiği, eğitim ve sosyal politikaların başarısızlığıyla ilişkilendirildiği ifade edildi. Okuldan kopuş, yetersiz rehberlik hizmetleri, gençlik merkezlerinin azlığı ve ailelere destek mekanizmalarının sınırlı kaldığı ifade edildi. Raporda, iktidarın gençlik politikalarının, baskıcı disiplin ve bütçe kısıtlarıyla sınırlı kalmaya devam ettiği ve kalıcı, kapsamlı bir strateji geliştirilmediği vurgulandı.

Genel değerlendirme ve öneriler

Rapor, 2023 ve 2024 verilerinin birlikte analiz edildiğinde, olay ve şüpheli sayılarının arttığını ve metamfetamin gibi sentetik maddelerin patlama yaşadığını ortaya koydu. Esrar kullanımındaki azalmaya rağmen, yerine daha ucuz ve kolay erişilebilir olan sentetik uyuşturucuların geçtiği bildirildi. Skunk kullanımı yükselmiş ve gençler arasında yaygın hale gelmiştir. Eroin, kokain ve captagon yakalamaları da artmış olup, Türkiye uluslararası uyuşturucu ağlarında daha görünür hale gelmiştir. Çocukların uyuşturucuya sürüklenme oranı yaklaşık iki katına çıkmıştır. Cezaevlerinin, bağımlıların tutulduğu alanlar haline gelmiş olması ve yargı sisteminin süreçteki tıkanıklığı dikkat çekmiştir. Bağımlılıkla mücadele bütçesinde yüzde 69 oranında kesinti yapılmış, bu nedenle sorunlar daha da derinleşmiştir.

İlgezdi, iktidarın uyuşturucu ile mücadelede başarısız olduğunu, söylemler ile gerçeklik arasındaki uçurumun büyüdüğünü vurguladı. Mücadelenin sadece polis baskınları ve tutuklamalarla sürdürülemeyeceğini belirtti. Sorunun kökeninde yoksulluk, işsizlik, eşitsizlik, eğitimden kopuş ve sosyal dışlanma gibi faktörlerin yattığını, bu sorunların çözülmediği sürece yeni metamfetamin ve yeni uyuşturucu krizlerinin ortaya çıkmaya devam edeceğini dile getirdi.

Yapılması gerekenler

Gamze Akkuş İlgezdi’nin önerileri arasında, kullanıcı odaklı ceza politikasının terk edilmesi, tedavi ve rehabilitasyona öncelik verilmesi, imal ve ticaret suçlarına yönelik soruşturma çalışmalarının güçlendirilmesi ve bilimsel, bütüncül bir “Ulusal Acil Eylem Planı” hazırlanması bulunmaktadır. Ayrıca, çocuk ve gençler için okul, mahalle ve aile odaklı programlar, güçlendirilmiş rehberlik servisleri ve gençlik merkezlerinin yaygınlaştırılması önerilmiştir. Bağımlılıkla mücadele bütçesinin artırılması, cezaevlerinin bağımlılar için ‘stok alanı’ olmaktan çıkarılması ve tedavi ile sosyal yeniden entegrasyonun teşvik edilmesi gerektiği kaydedildi. Son olarak, verilerin şeffaf ve erişilebilir hale getirilerek kamuoyuyla paylaşılması ve ilgili sektörlerin sürece dahil edilmesi önerildi. Yoksulluk, işsizlik ve barınma krizi ile mücadelenin de uyuşturucu ile mücadeleyle birlikte ele alınması gerektiği dile getirildi.