Kocaeli Dilovası'nda bir kozmetik fabrikasında çıkan yangına ilişkin bilirkişi raporu hazırlandı. Rapor, ihlal edilen mevzuat, kullanılan ekipmanlar ve yapıların kaçak olmasının yangının büyümesinde etkili olduğunu belirtti.
Kocaeli'de, 8 Kasım tarihinde bir kozmetik fabrikasında çıkan yangında 2’si çocuk 7 işçi hayatını kaybetti. Bilirkişi raporuna göre, yangın, üretim katında alkollü ürünlerin bulunduğu bölgede başladı. Personel, IBC tankı ve reaktör kazanı arasında etil alkol aktarımı yaparken kısa süreli bir ses duydu ve hemen ardından parlama meydana geldi. Parlamanın yüksek buhar basıncıyla patlamaya dönüşerek, çevredeki yanıcı maddelere sıçradığı belirlendi.
Yangın, yaklaşık 3-4 dakika içinde büyük bölümünü sardı ve hızla büyüdü. Olay sırasında 13 çalışanın bulunduğu, 6’sının olay yerinde yaşamını yitirdiği, 7’sinin yaralandığı ve birinin hastanede yaşamını yitirdiği belirtildi. Ayrıca, yangın sırasında tesiste acil çıkış kapısı, yangın merdiveni, alarm, sensör veya otomatik yangın söndürme sistemi olmadığı ve tahliye işlemlerinin düzenli gerçekleşmediği tespit edildi.
Yangının ilk ihbarı saat 09.04’te yapıldı, itfaiye 09.12’de olay yerine ulaştı ve yaklaşık 1 saat 40 dakika sonra yangın kontrol altına alındı. İncelemelerde, iş yerinde otomatik söndürme sistemi, duman tahliye fanları ve alev sızdırmaz elektrik ekipmanının olmadığı ve havalandırma sisteminin yetersiz olduğu ortaya çıktı. Ayrıca, acil çıkış kapısı ve tahliye yolları belirgin şekilde işaretlenmemişti ve kısmen kapalıydı.
Olay yerinde, herhangi bir duman veya ısı sensörü bulunmadığı ve otomatik söndürme sisteminin devreye girmediği belirlendi. Kıvılcım korumasının ihmal edilmesi, düşük tutuşma enerjisine sahip etil alkol buharlarının patlayıcı atmosfer oluşturmasına neden oldu. Ayrıca, iş yerinde zorunlu iş güvenliği uygulamalarına dair herhangi bir belge veya uygulama bulunmadığı kaydedildi.
Yangında kullanılan bina, ruhsatsız olarak genişletilmiş ve ruhsatsız yapım işlemleri ile kaçak ulaşım altına alınmıştı. 2021 yılında yıkım kararı alınan bina, ruhsatsız şekilde kullanıma açılmış ve yapının kaçak olduğu çeşitli resmi kayıtlarda tespit edilmiştir. İş yerinin ruhsata uygun hale getirilmediği, üst kat ilaveleri ve cephe kapatmalarının ruhsatsız yapıldığı belirtilmiştir. Bu yapıların kaçak olarak kullanılması ve mevzuata aykırı yapım süreçleri, yasal işlemlerle belgelenmiştir.
Olay sırasında iş yerinde 13 kişinin bulunduğu, yalnızca bir çalışan olan Gülhan Bendi’nin sigortalı olduğu, diğerlerinin ise kayıt dışı çalıştırıldığı belirlendi. Çalışanların tamamının kıyasıyla, sosyal güvenlik ve iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinden yoksun olduğu tespit edildi. Ayrıca, iş yerinde zorunlu iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve eğitimlerin bulunmadığı ve çalışma ortamının mevzuata uygun olmadığının altı çizildi.
İşletmenin hukuki ve fiili yönetiminde, belirli kişilerin ağırlıklı rol aldığı, cezai ve idari işlemlerle ruhsatsız yapıların varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca, maliklerin ve şirketteki yönetim kadrolarının kusurları raporda detaylı biçimde anlatılmıştır. Söz konusu kaçak yapıların ve güvensiz çalışma ortamlarının, mevzuata uygunluk açısından çok yönlü ihlal ve kusur zincirini oluşturduğu vurgulanmıştır. Olayın gerçekleşmesine yol açan ihmal ve kusurların temelinde, mevzuat ve güvenlik normlarının ihlali olduğu ifade edilmiştir.
