3 Aralık Dünya Engelliler Günü, engellilik konusunda farkındalık ve toplumda kapsayıcılık çağrısı yapıyor. Eylem ve anlayışla engeller aşılabilir.
“Gerçek engel bedenlerde değil, kalplerdeki duvarlardadır. O duvarı yıktığımız gün, tüm engeller kalkar.”
Engelli; bedensel, zihinsel, ruhsal ya da duyusal farklılık nedeniyle günlük yaşamda bazı zorluklarla karşılaşan kişidir. Engellilik ise, bireyin iç dünyasının sınırlarından ziyade toplumun erişilebilirlik ve kapsayıcılık konusundaki eksikliklerini ortaya koyar. Bu nedenle gerçek değişim, farkındalık yaratmak ve bunu eyleme dökmekle mümkündür.
3 Aralık Dünya Engelliler Günü, sadece takvimde bir gün değil; toplumun vicdanına, sorumluluğuna ve insanlık bilincine yapılan güçlü bir çağrıdır. Günümüz görevi, engelli bireylerin hayatını kolaylaştırmak için sadece empati kurmak değil; somut adımlar atmak ve toplumca birlikte hareket etmektir.
Ülkemizde engelli bireylere yönelik hizmetlerin merkezinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bulunmaktadır. Bakanlık, sosyal devlet ilkesiyle hareket ederek, engelli bireylerin yaşam kalitesini artırmaya yönelik birçok destek programı yürütmektedir. Verilere göre yaklaşık 2,5 milyon kişi engelli kimlik kartına sahip olup, bu kişilerin toplumsal yaşama aktif katılımını sağlamak amacıyla güçlü bir sosyal hizmet ağı kurulmuştur.
En bilinen destek hizmeti, engellinin bakımını üstlenen bakıcısına devlet tarafından ödenen Evde Bakım Ücretidir. Tam bağımlı engelli bireylerin sağlık raporu olanlara, bakım yapan yakınlarına her yıl güncellenen maddi destek sağlanmaktadır. Bu destekle ailelerin ekonomik yükü hafifletilirken, aile bütünlüğü de korunmaktadır.
Bakımı zorluk yaşayan durumlarda, ailelere bakım merkezlerine yerleştirme desteği de verilmektedir. İhtiyaç sahibi ailelere, Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) programlarıyla düzenli yardım sağlanmakta ve engelli çocukların eğitimden mahrum kalmaması amaçlanmaktadır.
Engelli bireylerin istihdamında da önemli adımlar atılmıştır. Kamu kurumlarında 50 bini aşkın engelli personel bulunmakta, Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (E-KPSS) ile her yıl binlerce engelli kamuya kazandırılmakta ve özel sektör için engelli istihdam kotası uygulanmaktadır. Ayrıca erişilebilirlik alanında denetimler artırılarak kamu binaları, açık alanlar ve toplu taşıma araçları engellilere uygun hale getirilmektedir.
Bu hizmetlerin temel amacı ve bu günü hatırlatması gereken en önemli ifadelerden biri şudur: “Engelli olmak bir eksiklik değil, farklı bir yaşam tecrübesidir; asıl engel ise anlayış eksikliğidir.” Anlayış ve iletişim sırasında sabırlı olmak, engelli bireylerin kendini ifade etmesine izin vermek ve saygı göstermek önemlidir.
Hukuki açıdan bakıldığında, toplumda onların ve ailelerinin incinmesine neden olan kavramlar, tarihsel süreç içerisinde daha kapsayıcı ve saygılı ifadelerle değiştirilmiştir. Örneğin, “sakat” ve “özürlü” gibi terimler, 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile “engelli” kavramına bırakılmıştır.
Mesleki deneyimler, engelli kavramının günümüzde daha kapsayıcı ve “özel birey” şeklinde kullanılmasının daha uygun olacağı yönünde. “Özel birey” ifadesi, iletişimde “korunması gereken kişi” mesajı verebilir ve engelliliği bir eksiklik değil, farklılık olarak gören bir insani bakışı yansıtır.
Hayatlarını kolaylaştırmak ve daha kapsayıcı, adil ve erişilebilir bir Türkiye için atılan her adım değerlidir. Temel ilke şudur: “Engelli olmak bir kusur değil; toplumun kapsayıcılığını hatırlatan bir aynadır.”
3 Aralık Engelliler Günü, sadece anma günü değil; engelleri birlikte aşmak adına verilen ortak bir sözün tarihidir. Bu anlayışla inanıyoruz ki, asıl engel zihinlerde ve kalplerdedir; gönüller birleştiğinde hiçbir engel aşılmazdır.
Biz, aynı sofrayı, aynı duayı ve sevgiyi paylaşan büyük bir aileyiz.
