Sosyal güvenlik sisteminde köklü değişiklikler gündeme getirildi. SGK uzmanı İsa Karakaş, emeklilikte çalışma teşvik eden ve prim ödeyenleri ödüllendiren yeni modeli paylaştı.
“Çalışmayı Teşvik Edici Ödüllendirici Sistem” olarak adlandırılan öneri, emekli maaşlarında artış sağlayabilecek bir dönüşümün yolunu açtı.
Dünya genelinde dijitalleşme ve yapay zekâ temelli dönüşümlerin çalışma hayatını köklü şekilde değiştirdiğine dikkat çeken Karakaş, özellikle Batı Avrupa ülkelerinde azalan nüfus ve robotik gelişmeler doğrultusunda sosyal güvenlik sistemlerinin yeniden yapılandırıldığını belirtti. Küresel ölçekte artık “bütüncül yaklaşım” ve “yaşam boyu güvence” anlayışının ön plana çıktığını söyledi.
Karakaş, Türkiye’nin iki yıldır resmen “yaşlı ülke” kategorisinde olduğunu, ancak sosyal güvenlik sisteminde kapsamlı bir reformun henüz gerçekleştirilmediğini söyledi. Değişen endüstri ilişkileri, yaşlanan nüfus ve maaş ile yaş adaletsizlikleri ile erken emeklilikler mevcut yapıyı zorladı. Hükümetin Orta Vadeli Program’da (OVP) sosyal güvenlik sorunlarını tespit ettiğini, fakat 2023’ten itibaren planlanan bazı düzenlemelerin uygulanmadığını kaydetti. Dijital dönüşümün prim gelirlerini artırmaya yönelik olduğunu dile getirdi.
Mevcut sistemde önemli bir çelişkiye dikkat çeken Karakaş, özellikle asgari ücret ve yakın seviyelerde çalışanların daha uzun süre sistemde kalmasına rağmen emekli maaşlarında artış yerine düşüş yaşanabildiğini belirtti. Bu durumun çalışanları erken emekliliğe veya kayıt dışı çalışmaya yönelttiğini vurguladı. Çözümün, çalışanları ödüllendiren bir modele geçmekte olduğunu söyledi. Maaş bağlama oranlarının düşüşleri çalışanları cezalandırır hale getirdiğini ifade etti ve “Çok çalışan ve çok prim ödeyen daha yüksek maaş almalı” dedi.
Önerilen sistemin hayata geçirilmesiyle, daha fazla prim ödeyen ve daha uzun süre çalışan sigortalıların daha yüksek emekli maaşı alması sağlanacak. Bu şekilde, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun mali durumu güçlenecek ve çalışanların sisteme güveni artacak. Uzmanlar, “çalıştıkça kazandıran” bir emeklilik dönemiyle maaşlarda artış olabileceğini söylüyor. Yeni model, kamuoyunda olumlu karşılandı ve sosyal güvenlik reformları tekrar gündeme geldi.
