CHP PM üyesi Erhan Adem, hükümetin kırsal kalkınma projesi hakkında açıklamalarda bulunarak, uygulamadaki sorunlara ve maliyetlere vurgu yaptı. Projenin gerçek anlamda kırsalda kalkınma sağlayıp sağlamayacağı tartışılıyor.
CHP PM Üyesi Erhan Adem, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan "Kırsalda Bereket, Küçükbaşa Destek" projesine ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Adem, projenin kapsamı, uygulanabilirliği ve maliyet gerçekliği hakkında ciddi soru işaretleri olduğunu belirtti ve projenin kırsalda gerçek bir kalkınma sağlayıp sağlamayacağının tartışılması gerektiğini ifade etti.
Projenin ilk aşamada 150 bin küçükbaş hayvanın üreticilere uygun şartlarda verileceği, her üreticiye 95 dişi, 5 erkek olmak üzere toplamda 100 hayvan sağlanacağı ve ayrıca aylık 15 bin TL bakım-besleme desteğiyle faizsiz kredi imkanı sunulacağı açıklandı.
Kadın ve genç üreticilere, veteriner hekimlik, ziraat ve gıda mühendisliğinden mezunlara öncelik verileceği belirtildi. Adem, bu projeyle ilgili olarak toplamda 150 bin küçükbaş hayvanın 81 ile bölündüğünde, her ile ortalama 18-19 üreticinin düşeceğine dikkat çekti ve bunun yaygın ve dönüştürücü bir etki oluşturmaktan uzak olduğunu belirtti.
Adem, sahada hayvancılığı sürdürülebilir kılan temel sorunun hayvan yetersizliği değil, maliyet kıskacı olduğunu vurguladı. Üreticilerin mazot, yem, gübre, veterinerlik ve ilaç maliyetlerinin yüksek olduğunu ve ürünlerin pazarda hakkıyla satılamadığını hatırlattı. Ayrıca, yem ve bakım maliyetleri kontrol altına alınmadan gerçek kârlılığın mümkün olmayacağını dile getirdi.
Proje detaylarının çoğu belirsizliğini koruyor. Hayvan ırkı, bölgeye uygunluk, tedarik kaynağı, kalite standartları, sağlık taramaları, nakliye ve teslimat planları gibi konuların açıklığa kavuşmadığını belirten Adem, bu soru işaretleri büyürken projeye yönelik belirsizliklerin arttığını ifade etti.
Diğer yandan, faizsiz kredi uygulamasında teminat şartlarının getirilip getirilmeyeceği ve banka teminatı sorununun da kritik olduğunu belirtti. Kredi verilmesi için arazi ve ahır gibi teminatların istenebileceğini ve bunun gençlerle kadın üreticilerin projeye erişimini kısıtlayabileceğini söyledi.
Adem, geçmişteki benzer programlarda yaşanan başvuru süreçleri ve sonuçlarındaki adaletsizlik, kayırmacılık ve reddetme olaylarını hatırlattı. 2019’da uygulamanın amaçlarına ulaşmadığı eleştirilerinin gündeme geldiğini belirtti.
Projelerin etkinliğinin artırılması için önce geçmiş uygulamaların bağımsız etkilerinin analiz edilmesi gerektiğini vurguladı ve soruların şeffaf biçimde cevaplanması gerektiğini söyledi. Bu şartlar sağlanmadığı takdirde, projenin kırsalda bereket ve umut getirmeyebileceği uyarısında bulundu.
Son olarak, Adem, kırsalda bereketin sloganla değil, maliyetleri düşüren, pazarı düzenleyen ve sürdürülebilir kârlılığı sağlayan bütüncül politikalarla mümkün olacağını belirtti.
