Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin düzenlediği toplantıda, kayyumlar ve patron baskısı nedeniyle gazetecilerin mesleği tasfiye ediliyor. Güvencesizlik ve işsizlik artıyor.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin düzenlediği “Gazetecilikte İşsizlik Krizi” toplantısında, işsiz gazeteciler yaşadıkları hak ihlallerini ve medya alanındaki yapısal dönüşümleri anlattı. Toplantıda kayyum uygulamaları, Basın İş Yasası’nın etkisinin azalması ve patronaj sistemi ön plana çıktı.
Toplantının açılışında, cemiyet temsilcileri gazeteciliğin bir ticari faaliyet değil, kamusal bir hizmet olduğunu vurguladı ve “Bugüne kadar simitle ve umutla yaşadık, hürriyetimiz için mücadele etmeye devam edeceğiz” mesajı verdi.
Toplantının moderatörlüğünü TGC Genel Sekreteri Sibel Güneş yaptı. Programda; gazeteciler Bülent Biricik, Mustafa Aşcıoğlu, Zeynel Lüle, Uğur Güç ile Gökhan Küçük, basın ve ifade özgürlüğü alanındaki gerilemeyi, yüksek işsizlik oranlarını ve mesleki güvencesizlik konularını değerlendirdi.
Sibel Güneş, Basın İş Yasası’nın sağladığı güvencelerin uygulamada etkisinin azaldığını belirtti. Yasal kazanımların gerilediğine dikkat çekerek, sendikalaşma hakkının fiilen kullanılamaz hale geldiğini, taşeron ve güvencesiz çalışmanın yaygınlaştığını ve toplu işten çıkarmaların arttığını söyledi. 2023 verilerine göre, gazetecilik mezunları yüzde 12,7 oranında en yüksek işsizliğe maruz kalan üçüncü grup konumunda bulunuyor. Medya kuruluşlarına kayyım atanması uygulamaları, basın özgürlüğü ve bağımsızlığı açısından ciddi kaygılar yaratıyor. Yönetimlere müdahale edilmesi, yayın politikalarının değiştirilmesi ve editoryal bağımsızlığın zayıflatılması, basının kamusal denetim işlevini sekteye uğratıyor ve çoğulculuğu zayıflatıyor. Kayyım atanmış medya kuruluşlarında yüzlerce gazeteci işten çıkarıldı ve bu uygulamalar, toplumda tek yönlü bilgi akışına neden olmaktadır.
"TMSF fiilen en büyük medya patronu" diyen gazeteci Bülent Biricik, kayyum uygulamalarının geçici değil, kalıcı tasfiye olduğunu söyledi. Biricik, "Bize devlet arkanızda denildi ancak kısa sürede yüzlerce kişi işten çıkarıldı. 140 kişi bir gecede kapının önüne kondu, ardından 100 kişi geri çağrıldı, 40 kişi işten çıkarıldı. Bu uygulama hukuki hiçbir karşılığa sahip değil" dedi.
Biricik, sözlerine devam ederek, "Hak aramaktan korktuklarını ve dava açarlarsa bir daha iş bulamayacaklarını söylüyorlar. 140 kişiden sadece birkaçının dava açabildiğini belirtti. Ayrıca, TMSF’nin fiilen Türkiye’nin en büyük medya patronu olduğunu vurguladı".
Zeynel Lüle, ekonomik nedenlerle açıklanamayacak olayların olduğu, bunun bilinçli bir tasfiye olduğunu dile getirdi. Lüle, "Muhalif olanlar işsiz bırakılıyor, susturuluyor. Medya organlarına müdahale ederek yayınlara yön veriliyor, haberciliğe saldırılıyor" dedi. Kayyumların verdikleri sözleri tutmadıklarını, tazminatların ödenmediğini ve kanalların yayınlarına devam ettiğini kaydetti. Ayrıca, resmî olmayan kara listenin bulunduğunu ve bir habere imza atan gazetecinin işsiz kalabildiğini belirtti.
34 yıllık gazeteci ve akademisyen Mustafa Aşçıoğlu, gazeteciliğin gelecekte de meslek olmaktan çıkarıldığını söyledi. İletişim fakültelerinde verilen eğitimlerin doğrultusunun değiştiğini ve meslek talebinde olan gençlerin azaldığını belirtti. Aşçıoğlu, asgari ücret, güvencesizlik ve liyakatsiz yöneticilerin mesleği yok ettiğini, gazeteciliğin ahlakını savunanların ise işsiz kalma riskiyle karşı karşıya olduğunu dile getirdi.
Uğur Güç, Basın İş Yasası’nın getirdiği hakların fiilen uygulanmadığını vurguladı. Kıdem, izin ve fazla mesai gibi hakların kullanılmadığını, yeni patronların yasa dışı ve kara para faaliyetleriyle suçlandığını söyledi. Medya kuruluşlarının el değiştirmesiyle, gazetecilerin bedeller ödediğini belirtti.
