Iğdır, Türkiye’nin en kirli havasına sahip il olarak kayıtlara geçti. 1 Aralık’ta en yüksek kirlilik kaydedildi ve halkta endişe yaratmaya devam ediyor. Uzmanlar, nedenleri ve çözüm yolları üzerinde duruyor.
Haber: Serdar ÜNSAL
Iğdır, yeniden Türkiye’nin en kirli havasına sahip ili olarak kayıtlara geçti. Dünya Hava Kalitesi Endeksi verilerine göre kent, 1 Aralık’ta ülke genelinde en yüksek kirlilik seviyesine çıktı. 26 Kasım’da 443 AQI değerine ulaşan kirlilik, kısa aralıklarla tekrar ederek halkta endişe yarattı.
Iğdır Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aysun Altıkat, yaptığı açıklamada, özellikle kış aylarında artan kirliliğin artık tahammül sınırlarını aştığını belirtti.
Altıkat, ölçüm değerlerindeki artışa dikkat çekerek, "Iğdır bir gaz odasına dönüştü" dedi.
Dünya Sağlık Örgütü’nün sağlıklı hava için önerdiği sınırlar PM10’da 15 ppm, PM2.5’te 5 ppm iken, Altıkat, “Hava kalitesi indeksi şu an 166, PM10 değeri 305 ppm. Bu seviyeler ciddi boyutlarda. Yaşlılar, çocuklar ve solunum hastaları dışarı çıkmamalı” diye konuştu.
Dağlarla çevrili coğrafyanın hava sirkülasyonunu zayıflatması, kalitesiz kömür ve tezek yakımı, doğal gaz kullanımının düşük olması, plansız hayvancılık faaliyetleri, aşırı betonlaşma, plansız şehirleşme, altyapı çalışmaları ve erozyon nedeniyle toz taşınımı Iğdır’daki hava kirliliğinin temel nedenleri arasında bulunuyor.
Altıkat, Aralık bölgesindeki çölleşmiş alanların acil bir şekilde ağaçlandırılması ve bitki örtüsünün güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Yaz aylarında da yüksek kirliliğin bu alanlarda oluştuğunu belirtti.
İçinde bulunduğu coğrafi yapıya bağlı olarak dumanın yükselip dağlara çarptığını ve yeniden şehir üzerine çöktüğünü belirten Altıkat, "Iğdır’ın atmosferinde tek bir haneden çıkan dumanı kaldıracak güç yok. Kalitesiz yakıt kesinlikle kullanılmamalı" dedi.
Yetkililere, merkezi ısıtma sistemine geçiş, doğal gaz dönüşümünü hızlandırma ve yakıt denetimlerini artırma çağrısında bulunuldu.
Kentte yaşayan vatandaşlar da büyük endişe duyuyor. Iğdır halkı, “Havası kirli değil, adeta zehir. Nefes almak istiyoruz” diyerek acil çözüm talep ediyor.
Kenan Karadağ, uzak bölgedeki kömür ve türevli yakıt kullanımını hatırlatarak, “Bu kirli hava herkesi tedirgin ediyor. Devlet tüm Iğdır’da doğal gaz kullanımını desteklemeli” dedi.
Sözer Akyıldırım ise “Kalitesiz kömür ve tezek yakımı nefes almayı zorlaştırıyor. Doğal gaz tüm evlere ulaşmalı. Iğdır temiz havaya kavuşmayı hak ediyor” açıklamasını yaptı.
Uzmanlar, hava kirliliğinin astım, KOAH, felç, kanser, kalp-damar hastalıkları gibi sağlık sorunlarını tetiklediğini ve özellikle çocuklarda gelişim bozuklukları ile ruh sağlığı sorunlarını arttırdığını belirtiyor.
