İMO Van Şube Başkanı Yakup Ebiri, yapı stoku envanterinin hızla oluşturulması ve bölgedeki yapıların depreme karşı dayanıklı hale getirilmesi gerektiğini belirtti. Çoğu binanın yıkılma riski taşıdığı vurgulandı.
İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Van Şube Başkanı Yakup Ebiri, yapı stoku envanterinin oluşturulmasının önemli olduğunu, mahalleler, ilçeler ve bütün kent açısından deprem dayanıklılık durumunun belirlenmesi gerektiğini söyledi. Bu değerlendirmelerin mühendislerle birlikte yapılması gerektiğini ifade etti. Gözle görülebilir durumda olan ve yıkılma riski taşıyan çok sayıda yapı bulunuyor.
23 Ekim 2011’de Van-Erciş ve 9 Kasım 2011’de Van-Edremit merkezli depremler bölgedeki yapı stoku nedeniyle ciddi hasar görmüş ve çok sayıda can kaybı yaşanmıştı. Toplam 644 kişi hayatını kaybetmişti. AFAD verilerine göre 4 Nisan’da Van’ın Tuşba ilçesinde 5.2 büyüklüğünde gerçekleşen depremin ardından yapı stoku yeniden gündeme geldi.
İMO Van Şube Genel Sekreteri Mazlum Pala, Van’ın eski bir şehir olduğunu ve 2011’den sonra önemli bir yapı stoku yenilemesi yapılmadığını belirtti. Van’daki yapıların yüzde 85’inin kaçak ve 2011 öncesi yapıldığını söyledi. Bu yapıların çoğunun yıkılmayı bekleyen ve mühendislik hizmeti almayan yapılar olduğunu ifade etti. 2011 ve 2000 yönetmeliklerine göre yapılan binalar da benzer sorunlara sahip. Bu yapıların durumu ile 2023 deprem senaryoları arasındaki farklar vurgulandı.
Bir mikro bölgeleme çalışması yapılmış olsa da, yapı stoku çalışması rafa kalktı. Türkiye’nin genelinde deprem konusunda sınıfta kalındığı, yapı stoku envanteri ve analizinin yapılması gerektiği vurgulandı. Bu çalışmaların halkın yaşamı, tarihi ve geleceği açısından önemli olduğu belirtildi.
2011’deki deprem yapıların büyük bir bölümüne zarar vermezken, 2023 depremi ciddi etkiler yaratmıştı. Dünya ülkelerinde depremlerde az sayıda ölüm yaşanırken, Türkiye’de çok sayıda insan kaybı gerçekleşiyor. Bunun nedeni yapı stokunun kötü olmasıdır. Yönetmelikler güncelleniyor, fikirler değişiyor ancak yapı stokunun güncellenmediği ve güçlendirilmediği vurgulandı. Çok şiddetli olmasa da depremler sırasında kayıplar yaşanıyor.
2011’de büyük bir Van depremi yaşanmış olup, bölgedeki depremlerin periyodunun 35-80 yıl arasında değiştiği öne sürüldü. Fay hatlarının durumu ve yeni fay hatlarının keşfi, olası depremin zamanını erken çekebilir. Yakup Ebiri, 2045 civarında büyük bir deprem beklendiğini ancak süre daraldığı ve yapı stoku envanterinin acilen yapılması gerektiğini söyledi. Mahallelerin, ilçelerin ve tüm şehrin deprem direncinin belirlenmesi şarttı. Çok sayıda yapı, gözle görüldüğü kadar yıkılma riski taşıyor ve zemin güçlendirmesi yapılmadan yeni inşaatlar devam ediyor. Buna dikkat edilmediğinde, bu yapılar depreme dayanıklı olmayacaktır.
