İPA’dan İstanbul ve deniz araştırması: "Sahillerin yüzde 69’u kullanıma açık, yüzde 20’si kapalı"

İstanbul’da kıyı uzunluğu ve erişim durumu

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) bağlı İstanbul Planlama Ajansı'nın (İPA) araştırmasına göre kentte toplam kıyı uzunluğu 647 km olup, sahillerin yüzde 69’u vatandaşların kullanımına açık ve erişilebilir konumdadır. Yüzde 12’si (yaklaşık 1,8 milyon kişi) ise yaya olarak 15 dakikada kıyıya ulaşabilmektedir. Yüzde 20'si ise geçişe ve kullanıma tamamen kapalıdır.

Kıyı erişimi ve bölgesel farklılıklar

İstanbulların denizle ilişkisini inceleyen raporda, erişime açık ve kapalı kıyıların büyük kısmının Karadeniz sahillerinde bulunduğu, merkez ilçelerde ise kıyıya erişimin daha sınırlı olduğu tespit edilmiştir. İstanbul Boğazı ve Haliç kıyılarında, yüzde 58’i kullanıma açık, yüzde 29’u kapalı ve yüzde 13’ü yarı geçirgendir. Bu alanlarda askeri alanlar ve yalılar sahile erişimi engellemektedir.

İlçelerin kıyı kullanımı

Genel nüfusun yalnızca yüzde 12’si, yaklaşık 1,8 milyon kişi, yaya olarak 15 dakika içinde kıyıya erişim imkanına sahiptir. En yüksek erişim oranı Adalar, Beyoğlu, Fatih ve Bakırköy ilçelerinde görülürken, nüfusun yüzde 27’sine denk gelen yaklaşık 4,2 milyon kişi ise 30 dakika içinde kıyıya ulaşabilmektedir.

İstanbulluların denize ilgisi ve kullanım alışkanlıkları

Rapora göre, kentteki çoğu vatandaş denize girmiyor; bunun yerine görünüm ve dolaylı temaslar tercih ediliyor. Yüzde 57,2’si sahilde yürüyüş yapmayı, yüzde 42,2’si ise manzara izlemeyi tercih ediyor. Yüzde 11,3 piknik yaparken, yüzde 6,9 balık tutar ve yüzde 4,3 koşu yapar. Kıyıdaki kafelerin gençler ve düşük gelirli gruplar için erişilebilirliği artırdığı belirtiliyor.

Deniz ulaşımı ve kullanım nedenleri

Belbim verilerine göre, 2025 yılında deniz ulaşımının toplam ulaşım içindeki payı kış aylarında yüzde 2 iken, ilkbahar ve yaz aylarında sırasıyla yüzde 3 ve yüzde 4’e yükselmektedir. Hava koşulları yerine, yaz aylarında artan turizm ve boş zaman aktiviteleri nedeniyle deniz ulaşımını tercih edenlerin oranı artmaktadır. Denizyoluyla seyahat edenlerin yüzde 43,5'i manzara ve keyifli yolculuk nedenleriyle tercih etmektedir. Öğrenciler toplam deniz geçişlerinin yüzde 27,5’ini gerçekleştirirken, 65 yaş üstü kullanıcılar ise yüzde 7,8’lik payla ikinci sıradadır.

Detaylı bilgiye ulaşmak için web sitesi linki: https://ipa.istanbul/yayinlarimiz/299/istanbulda-mavi-kamusallik-gundelik-hayatta-denizle-temaslar.