İran’da ulusal para biriminin değer kaybıyla başlayan protestolar beş gününü geçerken, çatışmalarda en az yedi kişi hayatını kaybetti ve 29 kişi gözaltına alındı.
(ANKARA) - İran’da ulusal para biriminin değer kaybı nedeniyle başlayan protestolar beşinci gününe girdi. İran merkezli Haber Ajansı’na göre, güneybatısındaki Lordegan kentinde çıkan çatışmalarda iki kişi hayatını kaybetti. Ayrıca, Azna kentinde üç ve Kouhdasht kentinde bir kişinin öldüğü belirtildi. Norveç merkezli insan hakları örgütü Hengaw, Marvdasht kentinde Khodadad Shirvani adlı bir genççinin güvenlik güçleri tarafından öldürüldüğünü açıkladı.
Hengaw, Lordegan’da hayatını kaybedenlerin protestolara katılan Ahmed Celil ve Seccad Velamaneş isimli kişiler olduğunu duyurdu. İnsan hakları örgütü, protesto sırasında farklı kentlerde 29 kişinin güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındığını belirtti. Devlet medyası, taşlı saldırılar sonucunda 13 polis ve milislerin yaralandığını aktardı. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde protestocular ile güvenlik güçleri arasında çatışma sırasında araçların yakıldığı ve dini yönetimi hedef alan sloganların söylendiği görülüyor.
Ülke genelinde, soğuk hava nedeniyle okullar, üniversiteler ve kamu kurumları tatil edildi.
Protestolar, İran riyalinin serbest piyasada değer kaybetmesiyle başladı. Temmuz ayından itibaren dolar kuru 1 milyon İran riyalinin altına düştü ve sonrasında yükselişe geçti. 28 Aralık’ta dolar kuru 1 milyon 440 bin riyale ulaşırken, resmi enflasyon oranı yüzde 52’nin üzerine çıktı.
İlk olarak 28 Aralık’ta Tahran’daki Alaeddin Pasajı’nda protestolar başladı. Esnaf, artan maliyetler ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle iş yerlerini kapattı. Ertesi gün protestolar, Tahran’daki Büyük Çarşı ve diğer ticaret merkezlerine yayıldı. Üçüncü gün, protestolar Isfehan, Kerec, Kirmanşah, Meşhed ve Şiraz gibi kentlere de sıçradı. Ayrıca, Tahran’daki üniversitelerde de gösteriler düzenlendi.
Güvenlik güçleri ve Besic gruplarının sert müdahaleleriyle protestoların şiddeti arttı. Kentlerde önlemler artırıldı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, protestoların meşru olduğunu belirtti ve hükümetin talepleri dinleyeceğini söyledi. İran Merkez Bankası Başkanı istifa etti ve yerine eski başkan Abdülnasır Hemmati getirildi. Ancak, Dini Lider Hamaney ve diğer siyasi karar alıcıların tutumu henüz netleşmedi.
İran Başsavcısı Muhammed Movahedi-Azad, ekonomik sıkıntılar nedeniyle yapılan protestoların meşru olduğunu ancak, dışarıdan kurgulanmış veya güvenliği tehdit eden girişimlere karşı hukuki ve kararlı bir karşılık verileceğini açıkladı.
