İran’da 28 Aralık 2025’te başlayan ve rejim karşıtı hareketlere dönüşen protestolar sürerken, sosyolog Arif Keskin olayların bir dönemeç olduğunu ve olası ABD askeri müdahalesine işaret etti.
İran’da 28 Aralık 2025’te ekonomik sıkıntılar ve hayat pahalılığı nedeniyle Tahran’daki Kapalı Çarşı esnafının başlattığı protestolar kısa sürede ülke genelinde yayıldı. Gösteriler, ekonomik taleplerin ötesine geçerek rejim karşıtı sloganlar ve siyasi taleplere dönüştü. Güvenlik güçlerinin sert müdahalesi sonucu ölümler ve gözaltılar yaşandı; yetkililer protestoların yabancı ülkeler tarafından kışkırtıldığını savundu, hükümet ise ekonomik çözümler için adım atılacağını bildirdi.
12 gün sonra internet ve iletişim erişimi, protestoları koordine etmek ve bilgi akışını engellemek amacıyla büyük ölçüde kısıtlandı. Uluslararası izleme gruplarına göre mobil veri ve sosyal medya erişimi azaldı, bazı bölgelerde sadece yerel ağlar ve sesli iletişim mümkün oldu. Hak örgütleri ve BM, kesintilerin insan haklarına aykırı olduğunu belirterek internetin yeniden açılmasını talep etti, hükümet ise olayların kontrol altına alındığını ileri sürdü.
ANKA Haber Ajansı’na açıklamalarda bulunan İranlı sosyolog ve Orta Doğu uzmanı Arif Keskin, internet kesintisinin ardından birkaç gün içinde ciddi çatışmalar yaşandığını ve İran yönetiminin birçok kişiyi öldürdüğüne dair söylentilerin olduğunu söyledi.
Keskin, protestoların İran’ın birçok kentinde devam ettiğini ve devam edeceğini belirterek, halkın rejimin değişmesini istediğini, ancak yönetimin önce görüşme teklif ettiğini, şu an ise protestocuları terörist ve yabancıların uzantısı gibi gösterdiğini ifade etti.
İran yönetiminin protestoculara yönelik “kafa kesiyorlar, insan yakıyorlar, insanları kaçırıyorlar, işkence ediyorlar, pazarları yakıyorlar” şeklinde iddialarını eleştiren Keskin, bu iddiaların protesto hareketleriyle örtüşmediğini ve hükümetin sokağı kriminalize etmeye çalıştığını açıkladı. Toplumun özellikle dindar kesimini karşıt hale getirmeye çabaladıklarını dile getirdi.
Protestoların önümüzdeki günlerde devam etmesi ve artması durumunda İran rejiminin devrilebileceğine işaret eden Keskin, bu süreçte İran’ın başka bir ülke tarafından kabul edilmesinin zor olacağını söyledi. Yetkililerin çoğunun çocuklarının yurtdışında olduğunu, ailelerinin oraya gidebileceğini, kendilerinin ise İran’da kalmak zorunda kalacaklarını belirtti.
Keskin, protestoların bölgesel ve küresel bir nitelik kazandığını ve ABD’nin olası askeri müdahalesinin yüksek ihtimal olduğunu dile getirdi. Ayrıca, protestoların daha önceki hareketlerden farklı olarak, Amerika’nın doğrudan destek açıklamalarında bulunmasıyla önemli bir dönüm noktasına geldiğini kaydetti.
Keskin, “Bu protestolar, bu dönemde İran için bir dönemeç diyebiliriz. Büyük ihtimalle, biz bu süreçte İran'a yönelik ABD’den askeri bir saldırı göreceğiz. Bu saldırı ile İran’ın kaderi farklı bir yöne gidecek. Protestoların başarılı olup olmayacağını değerlendirmiyorum, ancak başka bir İran’la karşı karşıya kalacağız. Hatta protestoları bastırsalar bile, çok farklı bir İran göreceğiz. Bu nedenle bu dönem, bir kırılma anı olarak değerlendirilebilir” dedi.
