İran riyalinin sert değer kaybı sonrası Tahran'da başlayan protestolar, üçüncü gününde farklı kentlere yayıldı. Güvenlik önlemleri ve siyasi tepkiler devam ediyor.
(TAHRAN) - Tahran’da esnaf ve tüccarlar, İran riyalinin rekor seviyede değer kaybetmesine tepki olarak sokaklara çıktı. Kötüleşen ekonomik koşullara karşı düzenlenen protestolar, üçüncü gününde dün bir dizi üniversiteye ve farklı kentlere de yayılırken, protestolarda İran’ın siyasi yönetimini hedef alan sloganlar da atılmaya başlandı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, protestolara karşılık esnaf ve meslek odası temsilcileriyle yaptığı görüşmede diyalog çağrısında bulundu ve ekonomik sıkıntıları hafifletmeye yönelik adımlar atılacağını söyledi. Ayrıca, Merkez Bankası Başkanı istifasını sundu.
Protestolar nedeniyle güvenlik güçleri kent merkezlerinde yoğun şekilde konuşlandırılırken, İranlı yetkililer protestocuları “İslam Cumhuriyeti’ne karşı harekete geçmemeleri” konusunda uyardı.
Protestolar, İran riyalinin serbest piyasada sert biçimde değer kaybetmesiyle tetiklendi. Temmuz ayında 1 milyon riyal altına düşen dolar kuru, son aylarda yükselişteydi. Kur, 28 Aralık’ta 1 milyon 440 bin riyalin üzerine çıktı ve resmi yıllık enflasyon oranı yüzde 52’nin üzerine yükseldi.
İlk olarak 28 Aralık’ta öğleden sonra, Tahran’daki Alaeddin Pasajı’nda elektroniğin yoğun olduğu yerlerde başladı. İşletmeciler, maliyetlerin artması ve ekonomik daralma nedeniyle iş yerlerini kapattı. Ertesi gün protestolar, Tahran’daki Büyük Çarşı ve diğer ticaret merkezlerine de yayıldı. Üçüncü gününe giren gösterilerde, çarşı esnafı birçok noktada kepenk kapattı.
Sosyal medyada paylaşılan videolar, İsfehan, Kerec, Kirmanşah, Meşhed ve Şiraz gibi kentlere de sıçradığını gösteriyor. Başkentte birçok üniversitede protesto gösterileri düzenlendi. Görüntülerde yüzlerce kişinin slogan attığı, bazıları ise doğrudan siyasi yönetimi hedef alan ifadeler kullandığı görüldü. Güvenlik güçlerinin Tahran merkezinde protestoculara biber gazı ile müdahale ettiği ve bazı protestocuların güvenlik güçlerinden destek istediği duyuldu.
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, paylaştığı mesajda “Halkın geçimi benim günlük kaygımdır” dedi. Para ve bankacılık sisteminde reformlar olduğunu belirten Pezeşkiyan, İçişleri Bakanlığı’na protestoların meşru taleplerle diyalog yoluyla dinlenmesini talimat verdi. Dün esnaf ve meslek odası temsilcileriyle toplantı yapan Cumhurbaşkanı, ekonomik sorunları hafifletmek için dört temel karar üzerinde uzlaştıklarını açıkladı. Hükümet, bugün ise aşırı soğuk hava koşulları nedeniyle İran’ın 31 eyaletinde tatil ilan etti.
İran Merkez Bankası Başkanı Muhammed Rıza Ferzin’in istifa ettiği söylentileri yayılırken, İran resmi haber ajansı IRNA, Ferzin’in istifa etmediğini ve eski Merkez Bankası Başkanı Abdülnasır Hemmati’nin yerine atanacağı bilgisini doğruladı. Hemmati’nin 31 Aralık’ta göreve başlayacağı belirtildi. Ayrıca, İran İçişleri Bakan Yardımcısı Ali Ekber Purcemşidian, özellikle esnaf ve tüccarlara “düşmanların söylemlerinin etkisi altına girmemeleri” çağrısında bulundu. Yargı Başkanı Gulam Hüseyin Muhseni Ejei ise ekonomik düzeni bozan kişilerin yargılanacağını dile getirdi. Reformist siyasetçiler de taleplere kulak verilmesi çağrısında bulunurken, eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Ali Abtahi, “İnsanlar sokağa çıkmadan önce değişiklikler yapılabilirdi” dedi.
