Kadıköy’de düzenlenen çalıştayda gıda enflasyonu, erişim sorunları ve adil gıda politikaları ele alındı. Gıda krizi artık ekonomik bir sorun olmaktan çıktı; erişim ve insanca yaşam meselesi haline geldi.
Kadıköy Belediyesi ile Sosyal Demokrat Belediyeler Derneği (SODEM) iş birliğiyle düzenlenen "Uluslararası Kentsel Gıda ve Beslenme Politikaları İstanbul Çalıştayı" gerçekleştirildi. Avrupa’nın farklı kentlerinden akademisyenler ile İzmir Seferihisar Belediyesi, Bursa Nilüfer Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Aydın Didim Belediyesi, Rize Fındıklı Belediyesi, Manisa Büyükşehir Belediyesi, Antalya Muratpaşa Belediyesi ve İstanbul ilçelerinden uzmanlar, akademisyenler ve sivil toplum temsilcileri bir araya geldi. Çalıştayda, kentlerde artan gıda krizi ve çözüm yolları çok yönlü olarak incelendi.
Çalıştayın açılışında konuşan SODEM Yönetim Kurulu Başkanı ve Kadıköy Belediye Başkanı Mesut Kösedağı, gıda enflasyonunun toplum üzerindeki etkilerine değindi. Türkiye’nin yüzde 28,3’lük gıda enflasyonuyla OECD ülkeleri arasında ilk sırada olduğunu belirten Kösedağı, yaşam maliyetlerindeki artışın özellikle gıda ürünleri üzerinde yoğunlaştığını vurguladı. Gıda hakkının 1948 İnsan Hakları Bildirgesi’nde temel haklardan biri olduğunu ve gıda krizinin artık ekonomik olmaktan çıktığını söyledi. Gıdaya erişimin toplumun geniş kesimleri için mücadele edilmesi gereken bir mesele haline geldiğini ifade etti. Ayrıca, sosyal demokrat belediyelerin bu sürece nasıl yanıt verdiğine de değindi. Kösedağı, yerel üreticilerden temin edilen ürünlerin dağıtımını, kent lokantalarını ve emekçilerin yaşam mücadelelerine destek sağlandığını anlattı.
Kösedağı, kentlerde gıdanın üretimden çok tüketim aşamasında olduğunu belirterek, gıda tedariği, adaleti, kentsel tarım ve israf gibi konuların yakın gelecekte kentleri daha çok etkileyeceğini kaydetti. Küresel tedarik zincirindeki kırılmaların şehirleri kırılgan hale getirdiğine dikkat çekti. Ayrıca, gıdayı kentlerde üretmediklerini, bu yüzden olası kesintilerin riskli olduğunu ve ortak irade, dayanışma ve deneyim paylaşımıyla bu sorunların aşılabileceğini vurguladı.
CHP İstanbul Milletvekili Evrim Rızvanoğlu, açlık ve yetersiz beslenmenin üretimden çok dağıtım ve erişim sorunlarına dayandığını belirtti. Rızvanoğlu, dünya genelinde yeterli gıda üretilmesine rağmen adil erişimin sağlanamadığını ve açlığın siyasi bir sorun olduğunu dile getirdi. CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın ise, halen yaklaşık 1 milyar insanın kronik açlık yaşadığını ve meselelerin üretim değil, dağılım ve erişim sorunu olduğunu vurguladı.
Prof. Dr. Fikret Adaman, Türkiye’de tarım-gıda sisteminin küçük üreticiyi zayıflattığını ve gıdanın piyasaya bağımlı hale geldiğini söyledi. Her yıl üretilen gıdaların üçte birinin çöpe atıldığını belirten Adaman, bu durumu sistemsel eşitsizliğin göstergesi olarak nitelendirdi. Prof. Dr. Alejandro Colás, kentsel gıda meselesinin fiyat ve tedarik değil, adalet ve yönetim sorunları olduğunu ve yerel yönetimlerin rolünün belirleyici olduğunu söyledi. BAYETAV Genel Sekreteri Dr. Bülent Şık, çocuk sağlığının kentlerin sağlık göstergesi olduğunu ve yetersiz beslenme ile toksik maruziyetlerin bu sorunların parçası olduğunu ileri sürdü. Doç. Dr. Dalya Hazar ise, gıda güvenliğinin iklim krizi ve sosyal adaletle ilişkili olduğunu vurgulayarak, çok katmanlı politikaların geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Öğleden sonra devam eden oturumda, Surrey Üniversitesi’nden Prof. Dr. Roberta Sonnino, adil ve sürdürülebilir gıda dönüşümünün yerel yönetimler ve katılımcı modellerle mümkün olacağını vurguladı. ODÜ’den Prof. Dr. Aylin Topal, kooperatiflerin yerel üretim ve erişimdeki rolüne değindi. Utrecht Belediyesi’nden Dr. Miriam Weber, Utrecht’in gıda politikalarını ve uygulamalarını aktardı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nden yetkililer, kentsel tarım ve gıda politikalarını paylaştı. Panelde, kentsel gıda güvenliği, dayanıklılık ve yerel çözümler tartışıldı. Bremen’de gıda tedarikini iyileştirmeye yönelik projeler anlatıldı. Manisa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Ulaş Aydın, gıda ve tarımın halkçı dönüşümünü anlattı. Ayrıca, çalıştayda katılımcılar genel değerlendirmelerde bulunarak sonuçlar üzerinde durdu.
