Kamu Denetçisi Ertunç Erkan Balta, adalet, sağlık ve güvenlik alanlarında gelen başvuruları ve en çok şikayet edilen konuları milletvekillerine aktardı. Mahkeme kararlarının uygulanmaması öne çıktı.
Kamu Denetçisi Ertunç Erkan Balta, adalet, milli savunma ve güvenlik, mülkiyet hakkı ve sağlık temalarında gelen başvurular hakkında milletvekillerine bilgi verdi. Balta, mahkeme kararlarının uygulanmaması, tazminat ve vekalet ücretlerinin tahsili, bilirkişilik ve arabuluculuk sistemleri, UYAP uygulamaları, noter işlemleri ve adli sicil kayıtları gibi konularda inceleme yapıldığını belirtti. En yoğun başvuru konularından biri olarak mahkeme kararlarının idare tarafından yerine getirilmemesi öne çıkıyor.
TBMM Dilekçe ve İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu üyeleri, Dilekçe Komisyonu Başkanı Behiye Eker önderliğinde toplandı. Kamu Denetçiliği Kurumu'nun yıllık raporu sunuldu ve denetçiler, faaliyetleri hakkında bilgiler verdi.
Kurumsal olarak erişilebilir, şeffaf ve sorun çözen bir yönetim anlayışını teşvik eden kurum, kamu-toplum ilişkilerinin adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygun şekilde yeniden yapılandırılmasını destekliyor. İş bölümü yönergesine göre, adalet, milli savunma ve güvenlik, mülkiyet ve sağlık alanlarındaki başvurular inceleniyor. 2025 yılı itibariyle kurum 3 bin 535 başvuru aldı. Bu başvurular; nakil talepleri, barınma, beslenme koşulları, disiplin uygulamaları, sağlık hizmetleri ve iletişim haklarına ilişkin yoğunlaşıyor.
Balta, mahkeme kararlarının uygulanmaması ve tazminat ile vekalet ücretlerinin ödenmemesi şikayetlerinin sıkça iletildiğini belirtti. Ödenek yetersizliği gerekçesiyle hükmedilen tazminat ve vekalet ücretlerinin ödenmemesine ilişkin sorunlar yaşılıyor. Anayasa'nın 138. maddesine göre, yasama ve yürütme organları ile idarelerin mahkeme kararlarına uyması zorunludur. Kurum, yargı kararlarının uygulanması konusunda idareye tavsiye kararları veriyor ve bu kararların gecikmemesi gerektiğine vurgu yapıyor.
Balta, sağlık alanında 2025 yılı verilerine göre 523 başvuru olduğunu ve bu başvuruların randevu sistemleri, ilaca erişim, tedavi ve ceza infaz süreçlerindeki sağlık hizmetlerini kapsadığını söyledi. Bir örnek üzerinden, HPV aşısı için 7 bin 500 lira ödeme yapan bir başvuru hakkında inceleme yapıldığını ve aşıların SGK tarafından geri ödeme kapsamına alınması yönünde tavsiye kararı verildiğini açıkladı.
Yalçın, kadın hakları, çocuk hakları, engelli hakları ve sosyal hizmetler konusunda çalışmalar yaptıklarını belirtti. Kadına karşı şiddetle ilgili sahada hazırlanan raporlara göre, Türkiye'de öldürülen kadınların yüzde 88'inin güncel bir koruma kararı bulunmuyor. Koruma kararlarının kadınları koruduğu, kadınların bu nedenle şiddet ve cinayet riskine karşı müracaat etmedikleri ve toplumda cezasızlık algısının suç oranlarını artırdığı anlatıldı. Faillerin yüzde 73'ü sabıkalı olup, elektronik kelepçe kullanımı yaygınlaşıyor. RTÜK yasasında değişiklik önerisiyle, kadın ve çocuklara karşı şiddet vakalarının televizyonlarda yayınlanmasının yasaklanması teklif edildi.
Makas, 2024-2025 yılları arasındaki emekliler arasındaki ciddi farkları belgelediklerini ve bu raporların idarelere, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Meclis'e iletildiğini aktardı. Aynı prim sayısına sahip kişiler arasında maaş farkı yüzde 30’a yaklaşıyor. Emeklilik maaşlarının hesaplanmasında büyüme ve enflasyon oranlarındaki değişiklikler nedeniyle sorunlar ortaya çıkıyor. İdarenin yaptığı hataları hukuki güvenlik ve hakkaniyet ilkelerine uygun şekilde düzeltmesi gerektiğine dikkat çekildi ve ölçülülük ilkesi vurgulandı.
