Karaman'da KMÜ tarafından sera ortamında yapılan çalışmalarla, buğday kök açılarını gerçek zamanlı ölçen cihaz geliştirildi. Bu çalışma, yeni tohum türlerinin geliştirilmesine katkı sağlayacak.
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi (KMÜ) bünyesinde sera ortamında gerçekleştirilen ıslah çalışmalarında, buğday kök açılarının gerçek zamanlı ölçümünü sağlayan cihaz geliştirildi. Prof. Dr. Nevzat Aydın liderliğinde, Dr. Öğr. Üyesi Muhammet Rojhat Kara ve Dr. Öğr. Üyesi Mesut Ersin Sönmez tarafından tasarlanan "Kapasitif Tahıl Kök Açı Belirleme Sensörü", Türk Patent ve Marka Kurumundan (TÜRKPATENT) patent aldı.
3D yazıcı teknolojisi kullanılarak üretilen özel saksı ve sensörlerin bütünlüğünde oluşturulan bu cihaz, buğday köklerinin gelişim sürecini takip ederek yeni tohum türlerinin geliştirilmesini kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Prof. Aydın, AA muhabirine yaptığı açıklamada, sera ortamında yapılan buğday ıslah çalışmalarının büyük önem taşıdığını belirtti. Geliştirilen cihazın, kök açılarının daha hızlı ve doğru şekilde ölçülebilmesini sağladığını ifade etti. Ayrıca, bitkilerde köklerin dar açılı gelişiminin suyun daha iyi kullanılmasına katkı sağladığını vurguladı.
Tohumların belirli derinliğe ekilip büyüdükçe, köklerin gelişim gösterdiği ortamda sensörlerin kökenlmesini takip edip veri gönderdiklerini söyledi. Cihaz, kökün biyokütlesi, büyüme hızı ve strese maruz kalma gibi bilgileri de sağlayacak.
Aydın, KMÜ'nün 2021'de "Hassas Tarım ve Yenilikçi İşletme Teknolojileri" alanında bölgesel kalkınma odaklı yükseköğretim kurumu seçildiğini belirtti. Gıda güvenliğine katkı sağlamak amacıyla yeni teknolojiler geliştirdiklerini anlatan Aydın, şunları ekledi: "Avustralya'da bir ekip, şeffaf saksı teknolojisiyle kökleri ölçüyordu. Biz o ekipmanları bulamadığımız için kendi cihazlarımızı geliştirdik. Yöntemimiz daha kolay ve sürdürülebilir. Tasarımlarımızı yapıp çeşitli denemeler gerçekleştirdik. Kullanılan sensörler ve ekipmanların optimizasyonu elektrik-elektronik mühendisleri tarafından yapıldı ve patentler alındı. Bu çalışmalar, kurak şartlarda yetişebilecek bitkilerin geliştirilmesine önemli katkı sağlayacak. İklim değişikliğinin en büyük etkileri arasında gıda temini ve güvenliği geliyor. Bu nedenle kuraklığa dayanıklı tohumlar geliştirmek en çevreci ve çözüm yollarından biridir. Bu çalışmalar sayesinde daha az suyla ürün alınabilir ve hastalıklara dayanıklı tohumların geliştirilmesi mümkün olacak."
