KKTC Halkın Partisi Genel Başkanı Özersay: "İsrail’in Somaliland’ı tanıması, devletlerin tanınmasında stratejik çıkarların belirleyici olduğunu gösteriyor"

Haber: Yusuf KANLI

(LEFKOŞA) - Eski KKTC Dışişleri Bakanı ve önceki baş müzakerecilerden Halkın Partisi Genel Başkanı Kudret Özersay, İsrail’in Somaliland’ı tanımasının, uluslararası siyasette devletlerin tanınması ya da tanınmaması kararlarının artık uluslararası hukuk ilkelerinden çok stratejik çıkarlar temelinde alındığını açık biçimde ortaya koyduğunu söyledi.

Özersay, ANKA ajansına yaptığı değerlendirmede, İsrail’in bu adımıyla Somali’nin toprak bütünlüğünü yok saydığını, bunun da son yıllarda sıkça savunulan “toprak bütünlüğü” ilkesinin seçici biçimde uygulandığını gösterdiğini belirtti.

Somaliland’ın, eski bir İngiliz sömürgesi olarak 1960’ta bağımsızlığını ilan ettiğini ve bazı devletler tarafından tanındığını hatırlatan Özersay, daha sonra eski İtalyan sömürgesi Somali ile birleşerek Somali Cumhuriyeti’ni oluşturduğunu söyledi. 1990’lı yıllarda Somali’de merkezi otoritenin çökmesinin ardından Somaliland’ın fiilen ayrı bir devlet gibi işlediğini, kendi kurumları, seçimleri ve güvenlik yapıları bulunduğunu kaydetti. Buna rağmen hiçbir ülke tarafından tanınmadığını vurguladı.

“Self-determinasyon açısından eli güçlü olmasına rağmen Somaliland tanınmadı” diyen Özersay, İsrail’in son kararıyla bu tabunun ilk kez kırıldığını ifade etti.

Özersay, İsrailli yetkililerin ABD’nin de yakın zamanda benzer bir adım atabileceğine inandıklarını kamuoyuna yansıttıklarını belirterek, bunun gerçekleşmesi halinde uluslararası sistemdeki kırılmanın daha da derinleşeceğine dikkat çekti.

Bu tanıma kararında Yemen’deki savaş, Etiyopya’nın denize çıkış arayışları, Türkiye’nin Somali’deki askeri varlığı, Somaliland’ın Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı girişine yakın stratejik konumu ve Müslüman bir yapının İsrail’i tanımasının jeopolitik etkisi gibi çok sayıda stratejik unsurun rol oynadığını kaydeden Özersay, hukuki ilkelerin bu tabloda ikincil kaldığını savundu.

Özersay, İsrail ve ABD’nin Batı Sahra konusunda Fas’ın toprak bütünlüğünü savunurken Somaliland örneğinde tam tersine bir tutum benimsediğini söyleyerek, bunun uluslararası siyasette tutarlılığın giderek kaybolduğunu gösterdiğini ifade etti.

“Artık devletlerin tanınması meselesi hem uluslararası hukuka hem de tutarlılığa uygun değil, daha çok stratejik çıkarlarla şekilleniyor” diyen Özersay, “Belirleyici olan açık biçimde stratejik çıkarlar” ifadesini kullandı.

Dünyadaki bu yönelimin doğru anlaşılmaması halinde ciddi yanılgılar yaşanacağı uyarısında bulunan Özersay, “Dünya farklı bir yöne gidiyor. Bu gerçeği görmezden gelirsek yeni hayal kırıklıkları yaşayabiliriz" şeklinde görüş belirtti.