Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy: Müze ve ören yerlerinde 33 milyon ziyaretçi ile rekor kırıldı, yurt dışına kaçırılan 13 bin 451 eserin iadesi gerçekleştirildi

(İSTANBUL) - Kültür ve Turizm Bakanı Nuri Ersoy, 13 bin 451 eserin yeniden Türkiye’ye kazandırıldığını vurgulayarak kazı ve ören yerlerine 60 milyar TL’yi aşan yatırım yapıldığını söyledi.

Kültürel mirasın korunması ve gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik çalışmalar, İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde gerçekleştirilen programda ele alındı. Bakan Ersoy, 22 yıl önce çalınan Melek heykelinin Fener Rum Patrikhanesi’ne bağlı Ortodoks cemaatine teslim edildiği törende, Türkiye'nin kültür varlıklarının iadesine yönelik kararlı mücadelesini ve yürütülen projeleri detaylarıyla anlattı.

Bakanlığın yürüttüğü restorasyon çalışmalarını da anlatan Ersoy, Kız Kulesi, Galata Kulesi, Rami Kütüphanesi, Defter-i Hakaniyye, İzmir Tekel Binaları ve CSO Tarihi Salon gibi önemli yapıların bilimsel esaslarla restore edildiğini belirtti. Çalışmaların titiz proje ve uygulama anlayışıyla sürdürüldüğünü ifade eden Ersoy, 2018 yılından beri restorasyon, müze inşası ve çevre düzenleme çalışmalarına 60 milyar lirayı aşan yatırım yapıldığını vurguladı.

Ziyaretçi sayısı 33 milyonu aştı

Ersoy, Türkiye’nin köklü müzecilik geçmişine sahip olduğunu belirttiği konuşmasında İstanbul Arkeoloji Müzesi’nin bu alandaki başlangıç noktası olduğunu ifade etti. Ersoy, müze ve ören yerlerindeki çalışmaların sadece koruma ile sınırlı kalmadığını, bu mirası daha geniş kitlelere ulaştırmayı amaçladıklarını söyledi. 2025 yılı itibarıyla 219 müze ve 147 ören yerinde 33 milyonu aşkın ziyaretçi gerçekleşti. Bu artışın kültürel mirasa olan ilgi ve sahiplenmenin her geçen gün güçlendiğini gösterdiğini belirtti.

13 bin 451 eser Türkiye'ye geri kazandırıldı

Kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede önemli adımlar atıldığını dile getiren Ersoy, 2002’den bu yana 13 bin 451 eserin Türkiye’ye iadesini sağladıklarını duyurdu. Marcus Aurelius heykelinin ABD’den iadesini örnek gösteren Ersoy, 2020-2025 yılları arasında 1 milyon 300 bin civarında eserin ele geçirilerek müzelere kazandırıldığını açıkladı.

Geleceğe Miras Projesi’yle yeni bir dönem başladı

Ersoy, 2023 yılında başlatılan ve Türk arkeolojisine yeni bir yön veren “Geleceğe Miras” projesi kapsamında 65 ilde 255 kazı çalışması yapıldığını, 2025’e kadar toplam 776 noktada arkeolojik faaliyet gerçekleştirildiğini aktardı. 2026 yılında toplam arkeolojik çalışma sayısının 800’e ulaşması hedeflenmektedir. Bu çalışmalar sayesinde 15 binden fazla eserin müzelere kazandırıldığını ve toplam destek tutarının 7,5 milyar liraya ulaştığını dile getirdi. Ayrıca gece müzeciliği uygulamasıyla 27 müze ve ören yerinde yaklaşık 600 bin ziyaretçiye ulaşıldığını belirtti ve bu uygulamanın yaygınlaştırılacağını ifade etti.

"Bu teslim bir eserin yerine dönmesi saygının ve ortak değerlerimizin somut bir göstergesidir"

Ersoy, Ortodoks cemaatine ait bir melek heykelinin 2004’te Denizli’de gerçekleştirilen bir operasyonla ele geçirildiği, incelemeler sonucunda heykelin Heybeliada’daki Aya Yorgi Manastırı’ndan çalındığının tespit edildiğini aktardı. Eser, hukuki süreçlerin tamamlanması ve Patrikhaneyle diyalog sonrası iadesi sağlandı. Ersoy, “Bu teslim, bir eserin yerine dönmesi ve kültürel hafıza ile hukuka, saygıya ve ortak değerlere olan saygıyı gösteren somut bir örnektir,” dedi. Ayrıca 2021 yılında Çanakkale Gökçeada’daki kiliselerden çalınan 12 ikonanın Troya Müzesi’nde yapılan törenle Patrik Bartholomeos’a teslim edildiğini de hatırlattı.

Arkeoloji çalışmalarına değinen Ersoy, Taş Tepeler projesinin Türk arkeolojisinin en kapsamlı girişimlerinden biri olduğunu belirtti. Şanlıurfa merkezli projenin Neolitik Dönem’e dair kabulleri güncellemeyi sağladığını belirten Ersoy, 36 akademik kurumun katılımıyla yürütüldüğünü ve uluslararası bilimsel iş birliği ağına dönüştüğünü söyledi. Projenin koruma, restorasyon, tanıtım ve sürdürülebilir miras yönetimini kapsadığını ekledi.

UNESCO listesinde varlık sayısı 22’ye yükseldi

Ersoy, Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki temsil oranını artırmak adına çalışmalar yaptıklarını vurguladı. 2025’te Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri’nin listeye eklenmesiyle varlık sayısı 22’ye ulaşacak. Dünya Mirası Geçici Listesi’nde ise 79 varlık bulunmaktadır.

Türkiye'nin dört bir yanındaki restorasyonlar

Deprem bölgelerinin yeniden canlandırılması için çalışmalar sürdüren Ersoy, haydarpaşa ve Sirkeci Gar sahalarında dönüşüm projelerini paylaştı. Hatay Müzesi, Mardin Aziz Sancar Evi, Diyarbakır Cezaevi’nin kültür kompleksi ve Antalya Müzesi’nin yeniden açılması gibi önemli çalışmaların kararlılıkla devam ettiğini belirtti. Ersoy, Türkiye genelinde kültür varlıklarının korunması ve gelecek nesillere aktarılması adına çalışmalar yapıldığını, teknolojik çözümler ve yapay zekayla etkin mücadelelerin sürdürüldüğünü ifade etti.

Küresel envanter ve güvenlik projeleri

TraceArt sistemi ile küresel takip sağlandığını, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın