ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından küresel piyasalarda yoğun hareketlilik yaşanıyor. Petrol fiyatları dört yılın en yüksek seviyesine çıktı, borsalar geriledi, altın ve dolar talebi arttı.
ABD ve İsrail’in İran’a karşı gerçekleştirdiği saldırıların ardından küresel piyasalarda şiddetli dalgalanmalar görüldü. Petrol fiyatlarında, son dört yılın en yüksek günlük artışı kaydedildi. New York'taki ana petrol kontratı yüzde 7’nin üzerinde yükselerek varil başına yaklaşık 71-72 dolar seviyesine ulaştı. Brent petrol ise yüzde 7-8 bandında artış göstererek 78-79 dolar aralığını gördü.
Analistler, Orta Doğu’daki arz risklerinin fiyatlara anında yansıdığını ve özellikle Hürmüz Boğazı gibi enerji güzergahlarının güvenliği ve belirsizliği nedeniyle piyasalarda prim oluştuğunu belirtiyor. Evercore’a göre, petrol fiyatlarındaki 10 dolarlık kalıcı artış, ABD’de çekirdek enflasyonu 30-40 baz puan yukarı taşıyabilir ve bu durum merkez bankalarının faiz kararlarını etkileyebilir.
Petrol fiyatlarındaki yükselişe rağmen, hisse senedi piyasalarında ilk tepki olumsuz oldu. ABD’de Dow Jones vadeli işlemleri yaklaşık 400-500 puan geriledi ve S&P 500 ile Nasdaq 100 vadeli kontratlarında yüzde 1’i aşan kayıplar yaşandı. Ancak zamanla kayıpların bir kısmı telafi edildi ve yatırımcılar daha ihtiyatlı bir yaklaşım benimsedi. Stratejistler, piyasaların panik modunda olmadığını ancak belirsizlik priminin arttığını vurguluyor.
Jeopolitik gerilim dönemlerinde görülen güvenli liman talebinde artış yaşandı. Altın fiyatları yüzde 2’nin üzerinde yükselirken, ABD dolar endeksi de değer kazandı. Tahvil piyasasında da benzer bir tablo görüldü. Avustralya tahvil getirileri düştü ve riskten kaçınan yatırımcılar sabit getirili varlıklara yöneldi. Bu eğilimin ABD Hazine tahvillerine de yansıması bekleniyor.
Bitcoin saldırı haberlerinin ardından sert bir düşüşle 64 bin doların altını test etti, daha sonra 66 bin dolar seviyesinin üzerine çıktı. Ancak, son bir ayda yüzde 15 üzerinde değer kaybetti. Analistler, kripto varlıkların güvenli liman olup olmadığı konusunda tartışmaların devam ettiğini belirtiyor.
Uzmanlar, çatışmanın uzaması halinde enerji şoklarının sebep olabileceği ve doğal gaz fiyatlarının sıçramasının küresel büyümeyi olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Wells Fargo’ya göre, Orta Doğu’daki çatışma sonrası yaşanan ilk dalgalanmalardan sonra piyasalarda toparlanma görüldü, ancak mevcut belirsizlik ortamında senaryolar geniş aralıklarda seyrediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın çatışmanın dört hafta sürebileceğine ilişkin açıklaması, risk hesaplamalarını güçleştiriyor. Analistler, uzun süreli savaş ihtimalini temel senaryo olarak görmüyor, fakat gelişmelere bağlı fiyat değişikliklerinin olası olduğunu belirtiyor.
