Lübnan ve İsrail arasında 24 yıl sonra ilk doğrudan sivil görüşme gerçekleştirildi. ABD arabuluculuğunda ve Hizbullah ile ateşkes kapsamında yapılan görüşme, bölgedeki barış ve istikrar çabalarının bir parçası olarak gerçekleştirildi.
İsrail ve Lübnan’dan sivil temsilcilerin bir araya gelmesiyle iki ülke arasında 24 yıl sonra ilk doğrudan görüşme dün gerçekleşti. Bu görüşme, İsrail ile Hizbullah arasındaki geçen yıl yürürlüğe giren ABD arabuluculuğundaki ateşkes çerçevesinde yapıldı.
İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığı bir dönemde, Lübnan ve İsrail arasında dün sivil temsilcilerin Lübnan’ın güneyindeki Nakura kentinde bir araya gelmesiyle ABD liderliğinde bir komite toplantısı düzenlendi. Bu görüşme, 1991’deki Madrid Konferansı’ndan bu yana askeri olmayan ilk sivil düzeydeki temas oldu.
Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen Mavi Hat yakınında yapılan görüşmelere Lübnan tarafında eski ABD Büyükelçisi Simon Karam, İsrail tarafında ise Ulusal Güvenlik Konseyi Dış Politika Direktörü Uri Resnick katıldı. ABD de görüşmede hazır bulundu. ABD’nin Beyrut Büyükelçiliği tarafından yapılan açıklamada, toplantının iki taraf arasında kalıcı barış ve istikrarı desteklemek, siyasi ve askerî müzakereleri kolaylaştırmak amacıyla gerçekleştirildiği belirtildi. Açıklamada, tüm tarafların Karam ve Resnick’in katılımını “kalıcı sivil-askerî diyaloğa doğru büyük bir adım” olarak karşıladığı ifade edildi. Görüşme, Papa 14. Leo’nun Lübnan ziyaretinin ardından İsrail’in hava operasyonlarını yeniden yoğunlaştırdığı bir gün gerçekleştirildi.
ABD’nin toplantıya katılan temsilcisi Morgan Ortagus, önceki gün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Savunma Bakanı Israel Katz, Dışişleri Bakanı Gideon Saar ve askerî istihbarat şefi Shlomi Binder ile görüşmelerde bulundu. Saar, X hesabından yaptığı açıklamada, “Lübnan’ın egemenliğini ihlal eden İsrail değil, Hizbullah’tır” dedi ve örgütün silahsızlandırılmasının hem İsrail’in güvenliği hem de Lübnan’ın geleceği için kritik olduğunu savundu. Washington, Hizbullah’ın tüm silahlarını yıl sonuna kadar devretmesi konusunda Beyrut’a baskı uyguluyor, ancak Hizbullah bu talebi reddediyor.
Hizbullah ve İsrail arasındaki ateşkesin uygulanmasını denetlemek amacıyla 27 Kasım 2024’te kurulan Uluslararası İzleme ve Uygulama Mekanizması, ABD ve Fransa tarafından yönetiliyor ve UNIFIL’den temsilciler içeriyor. Ateşkese göre İsrail ordusunun işgal ettiği beş sınır köyünden 26 Ocak 2025’e kadar çekilmesi planlandı, ancak İsrail, Hizbullah’ın yeniden örgütlendiğini gerekçe göstererek çekilmeyi iki kez erteledi. Ayrıca, Hizbullah’ın güçlerini ve üslerini Litani Nehri’nin kuzeyine taşıması ve Lübnan ordusunun bölgedeki varlığını artırması öngörülüyor. Ancak İsrail, Hizbullah’ın yeniden silahlanmaya çalıştığını gerekçe göstererek hava saldırılarını sürdürmeye devam ediyor.
2022 yılında, ABD’nin arabuluculuğunda, iki ülke arasında deniz sınırı anlaşması imzalandı. Mart ayında iki ülke sınırının kara hattı belirlenmek üzere yüz yüze görüşmeler yapıldı.
