Nepal, Everest Dağı'nda 11 yıldır uygulanan ve dağcıların atıklarını indirmelerini teşvik eden depozito programını başarı sağlanmadığı gerekçesiyle kaldırmayı planlıyor. Sistem, yeterli sonucu vermedi.
(ANKARA) - Nepalli yetkililer, dağcıların Everest Dağı'ndan atıklarını indirmeye teşvik amacıyla 11 yıldır yürürlükte olan depozito programını, başarısız olduğu ve beklenen sonuçları sağlamadığı gerekçesiyle kaldırmayı planlıyor.
Nepal’deki mevcut sistemde, dağcıların tırmanış öncesi 4 bin dolar (yaklaşık 142 bin Türk Lirası) depozito ödemesi ve en az 8 kilogram atık indirmeleri gerekiyordu. Ancak yetkililer, dünyanın en yüksek zirvesinde yaklaşık 50 ton atık biriktiğini ve sistemin amacına ulaşmadığını açıkladı.
Turizm departmanı direktörü Himal Gautam, atık sorununa çözüm bulunamadığını ve depozito iade süreçlerinin idari bir yüke dönüştüğünü belirtti. Bakanlık verilerine göre depozitoların büyük bölümünün iade edilmesine rağmen, temizlik hedefine ulaşan bir durum olmadığı kaydedildi.
Sagarmatha Kirlilik Kontrol Komitesi CEO'su Tshering Sherpa, sistemin başarısızlığının temel nedeninin atıkların kaynağı olduğunu söyledi. Sherpa, dağcıların genellikle erişimi kolay olan alt kamplardaki çöpleri indirdiğini, yüksek kamplarda ise sadece oksijen tüplerinin geri getirildiğini, diğer malzemelerin ise yukarıda terk edildiğini ifade etti. Ayrıca, bir dağcının altı haftalık tırmanışta yaklaşık 12 kilogram atık ürettiğine dikkat çekti.
Nepal hükümeti, depozito sistem yerine iade edilmeyen bir ücretlendirme modeli uygulamaya hazırlanıyor. Parlamento’ya sunulan yeni düzenlemeye göre, dağcılardan alınacak ve muhtemelen kişi başı 4 bin dolar olacak bu ücret doğrudan temizlik fonuna aktarılacak.
Turizm Bakanlığı, söz konusu fonun "İkinci Kamp" bölgesinde kalıcı bir kontrol noktası kurulması ve yüksek irtifada denetim yapacak dağ korucularının istihdam edilmesi için kullanılacağını açıkladı. Pasang Lhamu Belediye Başkanı Mingma Sherpa ise sistem değişikliğinin yerel halk tarafından talep edildiğini, eski sistemde çöplerin indirilip indirilmediğine dair ceza uygulamalarının olmadığını belirtti. Yeni fon ile temizlik ve izleme çalışmalarının finanse edileceği ifade edildi. Ayrıca, donma noktası altındaki sıcaklıklar nedeniyle çözünmeyen insan atıkları ve tonlarca atığın temizlenmesini hedefleyen beş yıllık Dağ Temizliği Eylem Planı dahilinde çalışmalar devam edecek.
