Sezgin Tanrıkulu’ndan Akın Gürlek’e: “Tutuklama tedbirinin yaygın uygulanmasını önlemek için hangi adımlar atılmıştır”

Soru önergesi ve gerekçesi

CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, Adalet Bakanı Akın Gürlek’e,

“AİHM ve AYM kararlarının uygulanmamasıyla ortaya çıkan yapısal sorunlara yönelik bir eylem planı hazırlanmış mıdır? Avukatların mesleki faaliyetleri nedeniyle hedef alınmasını önlemek için hangi tedbirler alınmaktadır? Tutuklama kararlarının istisnai olması gerekirken yaygın şekilde uygulanmasının önüne geçmek için Bakanlığınızca hangi somut adımlar atılmıştır” sorularını sordu.

Tanrıkulu, savunma hakkı ve avukatlık mesleğinin icrasında yaşanan sorunları TBMM gündemine taşıdı. Adalet Bakanı’nın yanıtlaması için TBMM Başkanlığı’na önerge verdi.

Önergenin gerekçesinde, Türkiye Barolar Birliği’nin son değerlendirmelerine göre, savunma hakkı, avukatlık mesleği, yargı bağımsızlığı ve hukuk devleti ilkeleri bakımından ciddi yapısal sorunların devam ettiği belirtildi.

Özellikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanmaması, Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarının bağlayıcılığına rağmen ihlal edilmesi, savunma makamının güçsüzleştirilmesi, avukatlara yönelik artan şiddet olayları ve ceza adalet sisteminde tutuklamaların keyfi uygulanması, temel hak ve özgürlüklerin sistematik ihlaline neden olmaktadır.

“AİHM ve AYM kararlarının uygulanmamasıyla ilgili bir eylem planı hazırlanmış mıdır?”

Tanrıkulu’nun soruları şunlardır:

1. Türkiye aleyhine verilen AİHM ihlal kararlarının kaç tanesi süresi içinde uygulanmıştır?
2. AYM bireysel başvuru kararlarının alt mahkemelerce uygulanmaması halinde, Bakanlığınızca herhangi bir idari veya disiplin mekanizması işleterek işlem yapılmakta mıdır?
3. AİHM ve AYM kararlarının uygulanmamasıyla ilgili bir eylem planı hazırlandı mı?
4. Avukatların kamu kurumu bilgi ve belge temininde karşılaştıkları engellerin kaldırılması amacıyla Avukatlık Kanunu’nda değişiklik planlanmakta mıdır?
5. KVKK gerekçesiyle savunma hakkının sınırlandırılmasına karşı düzenleme yapılacak mı?
6. Zorunlu müdafilik kapsamını genişletmeye yönelik çalışma var mı?
7. Avukatlara yönelik şiddet olaylarının son beş yıldaki sayısı nedir?
8. Yargı görevlisine karşı suçların yargı görevlisine karşı işlenen suçlar kapsamında değerlendirilmesi planlanmakta mıdır?

Tanrıkulu, tutuklama kararlarındaki uyum denetimi ve yaygın tutuklama önlemlerine de değindi.

“Tutuklama kararlarında AİHM içtihatlarına uyum denetimi yapılıyor mu? Tutuklama tedbirinin yaygın uygulanması önlenmek amacıyla hangi somut adımlar atılmıştır? Uzun tutukluluk süreleriyle ilgili ihlal kararlarının önlenmesine yönelik reform planı var mı?”

Yargı bağımsızlığı ve hukuk devleti ilkelerinin güçlendirilmesine ilişkin sorular da gündeme getirildi.

“Alt mahkemelerin AYM kararlarına uyumunun sağlanması, yargı hiyerarşisi ve yargı bağımsızlığına karşı gelişen krizler ile ilgili stratejiler geliştirilmiş midir? Yargı reformlarına ilişkin somut takvim var mı?”

Ardından, avukatların mesleki hak ve güvenliğine ilişkin düzenlemeler soruldu.

“Avukatlık sözleşmelerinin tüketici işlemi sayılmaması, kamu avukatlarının özlük hakları, avukat stajyerlerine destek, meslek içi reformlar ve Barolar Birliği’nin önerilerinin taslağa yansıması planlanmakta mıdır?”