Sezgin Tanrıkulu’ndan Mehmet Şimşek’e: Enflasyon ve Alım Gücü Tartışması

CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e, Türkiye’de çalışan yurttaşların ne kadarının asgari ücret ve altında gelirle yaşamını sürdürüyor olduğunu sordu. Ayrıca, enflasyon karşısında yurttaşların alım gücünü korumaya yönelik kısa, orta ve uzun vadeli politika ve eylem planlarını sordu.

Tanrıkulu, son yıllarda uygulanan ekonomi politikalarının yurttaşların alım gücü üzerindeki etkisini Meclis gündemine taşıdı. Bakan şimşek’in yanıtlaması isteğiyle TBMM Başkanlığı’na verdiği soru önergesinde şu ifadeler yer aldı:

“Son yıllarda uygulanan ekonomi politikaları, yüksek enflasyon ve dolaylı vergilere dayalı maliye politikasıyla birlikte ücret artışlarının enflasyon ile uyumlu olmaması, yurttaşların alım gücünü ciddi şekilde düşürmüştür. Gıda, kira, enerji ve temel tüketim maddelerine yapılan fiyat artışları, halkın insanca bir yaşamını zorlaştırmaktadır. Resmî enflasyon verileri ile gerçek fiyat artışları arasında ciddi farklılıklar olduğu kanısı yaygındır. TÜİK ve bağımsız araştırma kuruluşlarının yoksulluk ve açlık sınırı verileri karşılaştırıldığında, sabit gelirli yurttaşların temel ihtiyaçlarını karşılamanın zorlaştığı görülmektedir.

Anayasa’nın 2’nci maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti bir sosyal hukuk devletidir. Bu ilke, devletin yurttaşların insanca yaşamlarını sürdürebilmeleri için ekonomik ve sosyal önlemler almasını gerektirir. Ancak mevcut ekonomik koşullar, bu ilkenin gerekliliğine uygun davranmadığını göstermektedir. Bu sebeple, yurttaşların geçim sıkıntısının nedenlerinin belirlenmesi, alım gücünü koruma önlemlerinin açıklığa kavuşturulması, kaynak kullanımının şeffaflaştırılması ve sosyal devlet ilkelerinin yerine getirilip getirilmediğinin denetlenmesi amacıyla aşağıdaki soruların yöneltilmesi uygun görülmüştür.

“Yurttaşların temel gıda ürünlerine erişimini kolaylaştırmak amacıyla alınan ekonomik tedbirler nelerdir?”

Tanrıkulu’nun Bakan Şimşek’e yönelttiği soru dizisi ise şu şekildedir:

1. Son beş yılda resmi enflasyon oranı ile gıda, kira ve temel tüketim maddeleri fiyat artışları arasındaki fark nedir? Bu farkın nedenleri nelerdir?
2. Bakanlığın yurttaşların alım gücündeki düşüşüne ilişkin yaptığı etki analizi var mı? Varsa sonuçları nelerdir?
3. Son beş yılda asgari ücret, emekli aylığı ve kamu çalışanı maaşlarının reel alım gücü ne kadar değişti?
4. Türkiye’de açlık ve yoksulluk sınırının altında gelirle yaşamını sürdüren yurttaş sayısı kaçtır ve bu sayı son beş yılda nasıl değişmiştir?
5. Temel gıda ürünlerine erişimi kolaylaştırmak amacıyla alınan veya alınması planlanan ekonomik önlemler nelerdir?
6. Dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı ve dar gelirli yurttaşlar üzerindeki etkisi hakkında değerlendirme yapılmış mıdır?
7. Fiyat artışlarının önlenmesi için uygulanan denetim ve düzenlemeler nelerdir? Bu kapsamda kaç denetim yapılmış ve işletmelere kaç yaptırım uygulanmıştır?

Yurttaşların zorunlu harcamalarının toplam gelirleri içindeki payı ve sosyal yardım alan hane sayısının son durumu da sorular arasında yer aldı. Ayrıca, enflasyon karşısında alınan ve alınması planlanan politikalar, kredi ve borç artışları ile ilgili değerlendirmeler de talep edildi.