Sebze ve meyvede 1,5 aylık dönemde yaşanan yüksek fiyat artışlarının detayları, maliyetlerin artış sebebi ve çözüm önerileri bu haberde yer alıyor.
4 Aralık 2025 ile 17 Ocak 2026 arasındaki dönemde sebze ve meyve fiyatlarında yüksek oranda artış gerçekleşti. Bu artış, bazı kişilerde şaşkınlık yarattı.
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, tarım sektöründeki en büyük sorunların girdi maliyetleri artışı ve ithalatın devam etmesi olduğunu belirtti. Yemden gübreye, mazottan elektriğe kadar tüm kalemlerdeki fiyat artışlarının üreticiyi ve tüketiciyi etkilediğini kaydetti.
Gürer, "Tarımın en büyük sorunlarından biri girdi maliyetleri. Yem fiyatı artıyor, gübre fiyatı artıyor, tohum fiyatı artıyor, mazot artıyor, işçilik maliyetleri yükseliyor. Traktör ve biçerdöverin giderleri artarken elektrik ve su ücretleri de yükseliyor. Ürün toprağa ekilirken fiyatlar tırmanıyor" dedi.
Artan girdi maliyetlerinin doğrudan ürün maliyetine yansıdığını belirten Gürer, üreticiden çıkan ürünün en az dört el değiştirdiğini ve fiyatların katlanarak arttığını vurguladı. Gürer, "Ürün üreticiden çıktıktan sonra en az dört el değişiyor. Raflara gelinceye kadar fiyatlar katlanıyor. Üreten bu maliyetlerle uğraşırken, tüketici pahalı ürünler alıyor" ifadelerini kullandı.
Gürer, bu durumun siyasi iktidarın sorumluluğunda olduğunu ve düzenleme yapılması gerektiğini söyledi. Çözüm önerileri arasında yem ve gübrede sübvansiyon uygulanması ve çiftçiler için taban fiyat sistemine geçilmesi yer aldı. Gürer, "Çiftçi, hangi üründen ne kazanacağını önceden bilmeli. Alım garantisiyle üretim yapılmalı" şeklinde konuştu.
Gübre fiyatlarındaki yükselişi gösteren Gürer, 2025 Ocak ayında ton başına 9 bin 500 liradan satılan amonyum sülfat gübresinin, 2026 Ocak ayında 12 bin 100 liraya ulaştığını belirtti. Üre gübresinin ise geçen yıl 17 bin 400 TL iken, şu an 26 bin liraya yükseldiğini ifade etti. Diğer gübreleri de listeleyen Gürer, 15-15-15 gübresinin ton fiyatının bir yıl önce 16 bin 750 TL iken, şu an 23 bin 400 TL olduğunu belirtti.
Tohum, ilaç ve mazot gibi diğer maliyetlerin de arttığını vurgulayan Gürer, mazotun litre fiyatının 50 lirayı aştığını, üreticilerin bu maliyetleri karşılamakta zorlandığını ifade etti. Bu durumun ürün fiyatlarına da yansıdığını belirtti.
Gürer, Antalya'nın Kumluca ilçesindeki hal fiyatlarını örnek gösterdi. Kilosu 60 lira olan yuvarlak domates, 50 lira çarli biber, 110 lira kılçık sivri biber ve cin biber, 50 lira salatalık, 56 lira patlıcan, 66 lira kabak, 100 lira fasulye şeklinde fiyatlar olduğunu aktardı. Bu fiyatların hal çıkış fiyatları olduğunu belirtti ve nakliye maliyetleriyle birlikte fiyatların marketlere ulaştığını, emekli ve asgari ücretli vatandaşların bu ürünleri nasıl alacağına dikkat çekti.
Çözümün üretim maliyetlerinin düşürülmesiyle başladığını belirten Gürer, girdi maliyetlerini azaltmaya odaklanılması gerektiğini söyledi. Bu kapsamda yem ve gübrede yüzde 50 oranında sübvansiyon uygulanması ve üretimin alım garantisiyle desteklenmesini önerdi. Ayrıca, mazotta ÖTV ve KDV'nin çiftçiler için kaldırılması gerektiğini ifade etti.
Gürer, geçen yılın çiftçiler için zor bir yıl olduğunu ve yeterli kazanç elde edemediklerini, desteklerin bile yetersiz kaldığını belirtti. Çiftçilerin icralık olduğunu ve tarlalarına, hayvanlarına, traktörlerine icra geldiğini söyledi. Bu durumların önlenmesi için icraların durdurulması, kredi desteği ve yem-gübre desteği çağrısında bulundu.
Gürer, Türkiye'de 14 milyon 300 bin büyükbaş hayvan kalacağını ve bunun son 50 yılın en düşük büyükbaş hayvan sayısı olduğunu belirtti. Gıdasız kalma ve bağımsızlık sorunlarına dikkat çekti. Siyasi iktidarın, gerçekçi çözüm üretmesi ve çiftçinin yanında yer alması gerektiğini vurguladı. Gıda fiyatlarındaki artış nedeniyle emekli ve asgari ücretlinin ürün alımında zorluk yaşadığını, gıdaya erişiminin güçleştiğini ve bu durumun sorunların artmasına yol açacağını ifade etti.
