TBMM Genel Kurulu'nda, yap-işlet-devret modeliyle gerçekleştirilen projeler, bütçe, garanti ödemeleri ve ulaşım projeleri ele alındı. Mehmet Emin Ekmen, Türk müteahhitlerin alacaklarından feragat edilip edilmediğini sordu.
Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Mehmet Emin Ekmen, 2026 yılı bütçesinin ana kaynağının yap-işlet-devret modeliyle gerçekleştirilen devlet projelerine aktarıldığını belirtti. Ekmen, oto galericilerden ve emlakçılardan alınan ek ödeneklerle yükün karşılanmasının mümkün olmadığını ifade etti. Ekmen, "Sayın Bakanım, biz bütçeye para ayırırken bu yıl 101 milyar euro ödeyeceğimiz projelerin Türk müteahhitlerden herhangi biri masaya davet edilerek, bu proje içerisinde belli bir alacağının feragat edilmesi teklif edilmiş midir?" diye sordu.
TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl'ün başkanlığında toplanan TBMM Genel Kurul'nda, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçeleri görüşülüyor. Çeşitli siyasi partiler, bütçe üzerindeki görüş ve önerilerini dile getirme fırsatı buluyor. Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili Hasan Karal, özellikle Karadeniz bölgesinde yaşanan ulaşım sorunlarına dikkat çekti. Karal, ulaşım yatırımlarının genel olarak ilerlediğini, projelerin Karadeniz’de de hayata geçirildiğini ancak sahada yaşanan sorunların bu tabloyu yansıtmadığını belirtti. Karal, Karadeniz Sahil Yolu’nun planlanan uluslararası transit yol olmasına rağmen şehir içi yola dönüştüğünü, gereksiz döner kavşaklar ve sinyalizasyon lambaları nedeniyle ulaşım konforunun düştüğünü ve yolculuk sürelerinin uzadığını dile getirdi. Ayrıca, çevre yolu projelerinde yaşanan gecikmelerden de bahsetti. Ordu Çevre Yolu’nun sadece bir bölümünün tamamlandığını, diğer bölümler için herhangi bir gelişme veya takvim olmadığını, 2007’de temeli atılan projenin 17 yıldır tamamlanmamış olmasını bölgede ulaşım politikalarının en dikkat çekici örneği olarak nitelendirdi. Fatsa ve Giresun’daki projelerin de ilerlemediği belirtildi.
Mehmet Emin Ekmen, yap-işlet-devret modeliyle gerçekleştirilen projelere ve bu projelerin bütçeye etkilerine değindi. Modelin ilkelerine uygun olduğunu ancak uygulamada ciddi sorunlar bulunduğunu ifade etti. Garanti ödemelerine dikkat çeken Ekmen, 2019’da 5,1 milyar lira olan garanti ödemelerinin bu yıl 101 milyar liraya yükseldiğini ve 2028’de 150 milyar liraya ulaşmasının ve 370 milyar lirayı aşmasının beklendiğini belirtti. Bu ödemelerin vatandaş vergilerinden karşılandığını vurguladı. Ekmen, projelerin hukuk süreçlerinin Londra tahkim mahkemelerine bağlandığını, müteahhitlerin alacaklarını feragat edip etmediği konusunda siyasi taleplerin olup olmadığını sordu. Ayrıca, müteahhitlerin kendi alacaklarından feragat etmeleri durumunda bir taleple karşılaşmalarının gerektiğini sözlerine ekledi.
Yeni Yol Partisi Ankara Milletvekili Sadullah Ergin, bütçenin ekonomik açıdan sorunlar içerdiğine dikkat çekti. Ergin, 2026 bütçesinde toplam giderin 18 trilyon 929 milyar lira, gelirlerin ise 16 trilyon 216 milyar lira olduğunu ve bütçenin 2 trilyon 713 milyar lira açık verdiğini belirtti. En yüksek gider kaleminin faiz ödemeleri olduğunu vurgulayan Ergin, faiz ödemelerine 2 trilyon 742 milyar liranın ayrıldığını ve bunun bütçenin yüzde 14’üne denk geldiğini söyledi. Faiz ödemelerinin birçok kurumun bütçesine kıyasla büyük olduğunu ifade ederek, Cumhurbaşkanlığı, TBMM, Dışişleri Bakanlığı ve diğer kurumların bütçeleriyle karşılaştırmalar yaptı. Ergin, faizlerin 2002-2016 döneminde yılda ortalama 50 milyar liraya yakın seviyede olduğunu, 2016 sonrası ise hızlı bir artış gösterdiğini belirtti. Sonuçta, faiz ödemelerinin toplam tutarının 2 trilyon 742 milyar liraya ulaştığını kaydetti.
