TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası'ndan Yenişehir'deki atık barajı hasarına ilişkin açıklama

Odanın yaptığı açıklama

(ANKARA) - TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, "27 Ocak'ta Bursa İli, Yenişehir İlçesine bağlı Kirazlıyayla Mahallesi'nde faaliyet gösteren maden tesisinin yaklaşık 4 milyon metreküp kapasiteli atık barajı hasar görmüş ve tehlikeli atıklar etrafa yayılarak bir 'çevre felaketinin' daha yaşanmasına neden olmuştur. Ülkemizde yürütülen yanlış maden politikaları ve ÇED süreçlerindeki hatalardan kaynaklı bir 'çevre felaketi' ile daha karşı karşıya kalmıştır." açıklamasını yaptı.

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, Bursa'nın Yenişehir İlçesine bağlı Kirazlıyayla Mahallesi'nde faaliyet gösteren maden tesisinin atık barajının hasar görmesiyle tehlikeli atıkların çevreye yayılmasına ilişkin basın açıklaması yaptı. Açıklamada şunlar kaydedildi:

"27 Ocak'ta Bursa İli, Yenişehir İlçesine bağlı Kirazlıyayla Mahallesi'nde faaliyet gösteren maden tesisinin yaklaşık 4 milyon metreküp kapasiteli atık barajı hasar görmüş ve tehlikeli atıklar etrafa yayılarak bir 'çevre felaketinin' daha yaşanmasına neden olmuştur. Ülkemizde yürütülen yanlış maden politikaları ve ÇED süreçlerindeki hatalar nedeniyle bir 'çevre felaketi' ile daha karşı karşıya kalınmıştır. Çevresel kaygıları dikkate almadan yürütülen yanlış madencilik politikaları ile Çevre Kanunu ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği çerçevesinde hazırlanan ve amacı toplumu, yaşam çevresini ve ekosistemi korumak olan ÇED raporları ve denetim süreçleri bu işlevini kaybetmiş; çevresel zararları önleyici ve caydırıcı etkisi zayıflamıştır. Ülkemizde ÇED raporlarının amacı çevrenin korunması yerine, yatırımcıların korunması ve yatırıma uygunluk görüşü verilmesine dönüştürülmüştür."

"2019’da düzenlenen ÇED raporuyla faaliyetlere onay verilmiş ve tesis günümüze kadar çalışmaya devam etmiştir. Ayrıca, tesisin büyütülmesi ve yeni bir atık barajı kurulması için yeni ÇED süreci başlatılmıştır. Alınan bilgilere göre, bu sürecin devam ettiği ve işlemler tamamlanmadan yeni kapasitenin yüklenmesi nedeniyle atık barajının kısmen yıkıldığı ve tehlikeli atıkların çevreye yayıldığı bildirilmiştir. Bu olay yeterli resmi açıklama olmadan yaşanmıştır. Odamız olayın ardından denetim çalışmaları yapmış ve ilgili belgeleri incelemiştir. Bu incelemelerde mevzuata ve teknik kurallara aykırı hususlar ortaya çıkmış ve resmi kurumlara iletilmiştir."

"ÇED süreçlerinin bilimsel ve teknik açıdan yeterli olmadığı, raporların kopyala yapıştır olduğu ve jeoloji verilerinin yeterince kullanılmadığı tespiti yapılmıştır. Raporlarda jeoloji mühendislerinin katılımı olmadan ve sahte imzalar kullanılarak hazırlanmış belgeler olduğu belirlenmiştir. Bazı raporlarda farklı disiplinlerin imzalarıyla jeoloji ve hidrojeoloji haritalarına yer verilmiş, bu ise mevzuata aykırıdır."

"Güvensiz ve hukuki, teknik açıdan sorunlu raporların iptal edilmesi gerekirken, süreç işletilmiş ve ihlal devam etmiştir. Yatırım işlemlerinde jeolojik ve hidrojeolojik verilerin eksikliği ve hatalı bilgilerle devam edildiği görülmüştür. Ayrıca, sahanın ve projenin somut koşullarına uygun olmayan analizler yapılmadan, yeraltı suyu ve atık havuzlarının durumu değerlendirilmeden faaliyetler sürdürülmektedir."

"Kontrolsüz madencilik faaliyetlerine son verilmesi gerektiği belirten Oda, meslek haklarının tehdit altında olduğu günlerde, ekosistemin korunması mücadelesinden vazgeçilmeyeceğini vurgulamaktadır. Kirazlıyayla Mahallesi'nde yaşanan çevre felaketinin takibine devam edilecektir. Risklerin belirlenmesi ve önlenmesi için gerekli araştırma ve önlemler hemen başlatılmalı, mevzuata aykırı raporlar dikkate alınmamalıdır."

"Bu ve benzeri olayların önüne geçmek ve sürdürülebilir madencilik yapılabilmesi adına denetim ve kontrol mekanizmalarının güçlendirilmesi, mevzuata uygun raporların hazırlanması ve uzman görüşlerinin dikkate alınması gerektiği açıktır. Kamuoyu bilinçlendirme ve gerekli düzenleyici adımlar atılmalı, sorumlular hakkında hukuki işlemler yapılmalıdır."