Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün yayımladığı infografiğe göre; Türkiye’de eğitime ayırılan pay, 2016 yılından 2022’ye kadar düzenli şekilde azaldı.
Toplum Çalışmaları Enstitüsü tarafından hazırlanan "Türkiye’de Eğitime Ayrılan Kaynak" başlıklı infografiğe göre, Türkiye’de eğitime ayırılan pay, 2016 yılından 2022’ye kadar azalma gösterdi.
Ankara merkezli düşünce kuruluşu Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün yayınladığı infografik, Türkiye’de eğitim harcamalarının sistematik biçimde gerilediğini ortaya koydu.
Araştırma ve Veri Analizi Direktörlüğü tarafından yürütülen çalışmada, eğitim harcamalarının yıllara göre seyri ile Türkiye’nin uluslararası karşılaştırmadaki konumu iki grafik üzerinden gösterildi.
Grafiklerde, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayanan ve eğitim harcamalarının gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payını gösteren veriler yer aldı. Bu verilere göre, 2011–2016 döneminde eğitim harcamalarının payı yüzde 5’in üzerinde seyretti.
2016 yılında %5,9 ile en yüksek seviyeye ulaşan oran, sonraki yıllarda azalmaya başladı. 2020’de %5,2’ye, 2021’de %4,7’ye düşen pay, 2022’de %3,8’e geriledi. 2023’te %4,2 ve 2024’te %4,9 seviyelerine çıktıysa da, son veriler dikkate alındığında oran 2010’lu yılların ortasındaki seviyenin altında kaldı.
Grafikte, kamu ve özel kurumlar dahil toplam eğitim harcamalarının GSYH içindeki payı gösterildi. Yalnızca devlet (genel kamu) harcamalarını dikkate alan verilere göre bu oranın %3,5’e gerilediği belirtildi.
İnfografiğin ikinci bölümünde, OECD verileri kullanılarak 2022 yılındaki ilköğretim öğrencilerine yapılan toplam eğitim harcamaları karşılaştırıldı. Veriler, satın alma gücü paritesiyle ABD doları cinsinden hesaplanmıştır. Buna göre, Lüksemburg’da öğrenci başına 25.482 dolar, İsviçre’de 22.041 dolar ve Norveç’te 19.752 dolar harcama yapılırken, Türkiye’de aynı düzeyde bu rakam 3.386 dolar olarak kaydedildi. Türkiye, listenin 34’üncü sırasında yer aldı; Kosta Rika 33’üncü, Meksika ise 35’inci sıralarda bulunuyor.
Eurostat verileri çerçevesinde, 2023 yılında devletin eğitim harcamalarının GSYH içindeki payı açısından İsveç yüzde 7,2 ile ilk sırada yer aldı. Türkiye ise yüzde 3,5 ile 31’inci sırada konumlandı. Türkiye, Avrupa Birliği ortalaması olan yüzde 4,7’nin oldukça altında kaldı.
Enstitü, kamu ve toplam harcamalar arasındaki farklılığın, Türkiye’de eğitim finansmanında özel sektör ve hanehalkı katkısının yüksek olmasına işaret etti.
