Türkiye'de tek kullanımlık plastiklerin kullanımını sona erdirmeyi planlayan yeni yönetmelik, yıl sonunda yürürlüğe girmesi hedefleniyor. Bu adımlar çevre koruma ve karbon salımının azaltılması açısından önem taşıyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, sıfır atık hareketi kapsamında depozito sistemiyle içecek ambalajlarının dönüşümünü teşvik ediyor.
Geçen yıl yayımlanan 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası hazırlandı.
Bu kapsamda, tek kullanımlık plastikler, deniz çöpleri ve mikroplastiklerin çevreye olumsuz etkilerini azaltmak ve AB Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi ile uyum sağlamak amacıyla yönetmelik hazırlıkları tamamlanmak üzere.
Hazırlanan yönetmelik taslağı, plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, EPS köpük gıda ve içecek kapları, içecek bardakları, plastik kulak pamuğu ve pipet gibi tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımını sona erdirmeyi hedefliyor. Taslağın kısa süre içinde kurumların görüşüne açılması planlanıyor.
Sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin değerlendirmeleri sonrası düzenlemenin yıl sonunda yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Uygulama ile yılda 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri salım engellenecek ve yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilecek. Alternatifler olarak doğa dostu ürünler olan cam, porselen, ahşap ve karton kullanılacak.
Gelecekte, plastikten mamul içecek bardakları ile gıda kapları, kargo poşetleri, ıslak mendil ve yüzey temizleme havlularının da tüketiminin azaltılması hedefleniyor. Bu kapsamda kısıtlama ve işaretleme tedbirleri planlanıyor.
2022 yılında Türkiye’de 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Bu tüketim, ilerleyen yıllarda artış gösterdi.
AB ülkeleri arasında Fransa, Almanya, İspanya, Hollanda ve İrlanda çeşitli tek kullanımlık plastik ürünleri yasaklama ve azaltma adımlarını uyguluyor. Fransa, birçok plastik ürünün yasaklanmasını gerçekleştirdi. Almanya, üreticilerden raporlama ve finansal destek mekanizmaları yürürlüğe koydu. İspanya, plastik ürünleri yasakladı ve vergi uygulaması başladı. Hollanda ise ücretlendirmeye 2023’te başladı. İrlanda, özellikle ıslak mendil ve servis ürünleri üzerinde çalışmalar yapıyor.
İtalya, AB direktifleri kapsamında yasakları uygularken, kompostlanabilir plastikler üzerinde çalışmalar yürütüyor. Yunanistan ise kamuda tek kullanımlık ürünleri yasakladı. Estonya, Letonya, Polonya, Slovenya ve Finlandiya ise direktifleri ulusal yasalara geçirme sürecinde.
Kaynak: Anadolu Ajansı
