İran'da yaşanan protestolar ve iletişim kesintileri nedeniyle Türkiye'deki İranlılar, yakınlarından haber alamıyor ve cenazelerle ilgili yüksek bedel iddialarıyla karşılaşıyor.
İran'da 28 Aralık 2025'te ekonomik sorunlar ve para biriminin değer kaybı nedeniyle başlayan ve ülke genelinde artarak devam eden protestolar, hükümetin uyguladığı sert önlemlerle karşılaşıyor. Hükümet, 8 Ocak'tan bu yana internet ve iletişim araçlarında neredeyse tam bir kesintiye giderek bilgi akışını büyük ölçüde durdurdu ve günlük yaşamda belirsizlikler yarattı. İnsan hakları ve uluslararası izleyiciler, güvenlik güçlerinin şiddeti sonucu çok sayıda ölüm olduğunu belirtiyor. ABD merkezli insan hakları örgütü HRNA'ya göre, binlerce kişi hayatını kaybetti, on binlerce kişi tutuklandı, fakat kesin sayı net değil.
İletişim kesintisi nedeniyle, ülkedeki gelişmeler hakkında kesin bilgi almak zorlaşıyor. Aileleri ve yakınları İran'da olan ancak Türkiye'de bulunan İranlılar, yaşananlara ilişkin endişe içerisinde bulunuyor. Ankara'daki bazı İranlılar, haber alma imkanlarının kısıtlı olduğunu ve aileleriyle sadece kısa telefon görüşmesi yapabildiklerini belirtti.
Türkiye'de bulunan bir İran vatandaşı, daha önce gündeme gelen "öldürülen protestocuların cenazeleri için para talep edildiği" iddialarını aktardı. Bu durumun İran'da daha önce görülen bir uygulama olduğunu söyleyen İranlı öğrenci, "Buna 'kurşun hakkı' deniyor ve ailelerden yüksek meblağlar talep ediliyor. Parayı ödemeyenler cenazelerini alamıyor. Ancak, bunlar doğrulanması zor bilgiler. Dün iletişimde gevşemeler oldu. Akrabalarımız Tebriz’de yaşıyor; dün teyzem aradı ve annemle kısa bir görüşme yapabildiler. Tebriz şu an genellikle sakin görünüyor. İçeride ne yaşandığını net bilmiyoruz, bilgiler genellikle iddia seviyesinde" dedi.
İki İran vatandaşı, İran içinde telefon ve internet erişiminin kesildiğini ve birkaç gün içinde yurtdışına sınırlı aramalar dışında iletişim kurmanın zorlaştığını belirtti. Bir diğer İranlı, resmi rakamların 2 bin 700 civarında olduğunu, ancak görüntülerin ve paylaşılan bilgiler ışığında çok daha yüksek sayılara işaret edildiğini ifade etti. Sosyal medyada ve insan hakları kaynaklarında dile getirilen 12 bin ve üzeri ölü sayılarının teyit edilmediğine dikkat çekildi.
İran halkının dini yönetimden uzaklaşıp demokratik bir ülke talebinde olduğunu belirten İranlı, ülkedeki gelişmelerin büyük ölçüde teyide ihtiyacı olduğunu, içeride yaşananların net bilinmediğini söyledi. Hükümet yanlısı gösterilerin gerçeği yansıtmadığı ve halkın sistemden artık memnun olmadığı da dile getirildi. İran içinde iletişim kesintileri ve ek bilgi eksikliği nedeniyle, halkın içeriği tam anlaması zorlaşıyor. Ayrıca, İran’daki gelişmelerin dikkatle takip edilmesi gerektiği vurgulandı.
İnternet ve iletişim erişimindeki kısıtlamaların, İranlıların yurt dışındaki resmi işlemlerini de engellediğini aktaran bir başka İran vatandaşı, pasaport ve konsolosluk hizmetlerinin aksadığını ve uzatmalar ile randevuların çevrimiçi sistemlere bağlı olduğunu, sistemlerin İran’da erişilebilir olmadığını belirtti. Bu durum, birçok İranlının hukuki belirsizlik yaşamasına neden oluyor. İran’da biriken öfkenin patlaması olduğunu ve eğer halkın korkusu olmasaydı, sokaklarda çok sayıda kişinin olacağı görüşü paylaşıldı.
