Prof. Dr. Mehmet Alagöz, savaş nedeniyle enerji ve petrol fiyatlarındaki artışlar ve vatandaşların önlemleri hakkında uyarılarda bulundu. Tasarruf yapmanın ve dikkatli olmanın önemi vurgulandı.
Türkiye’nin İran ile hem coğrafi hem de tarihsel, ticari ve siyasi bağları savaşın etkilerini artırıyor. Uzmanlar, vatandaşları bu konuda uyarıyor. Enerji ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar birçok sektörü olumsuz etkiliyor. Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Alagöz, Merhaba Gazetesi’ne yaptığı açıklamada, özellikle sabit gelirli vatandaşların savaş sırasında dikkatli olmalarını salık verdi.
Prof. Dr. Alagöz, “Önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarının son 10 günde yaklaşık yüzde 50 arttığını ve bu durumun maliyetleri yükselteceğini belirtiyor. Bu nedenle, sabit gelirli olanlar üst düzey tüketim mallarını satın alma planlarını ertelemeli. Erteleme sonucu tasarruf edilen paralar, borsa, altın veya bankacılık sisteminde değerlendirilebilir,” dedi.
Üreticilerin, artan maliyetlerden dolayı yeni üretimi geciktirmeleri gerektiğine vurgu yapan Alagöz, “Üretimin artması, stokların karşılanamaması ve işletmelerin kar kaybı riskini artırır. Bu nedenle, siparişe dayalı üretime geçilmeli. Maliyet artışları ürün fiyatlarına yansıyacak ve bu da ekonomik sıkıntılara yol açabilir. Merkez Bankası’nın faiz kararını ise, faizlerin yükselmesini önleyecek şekilde olmasını umuyoruz,” ifadelerini kullandı.
ABD ve İsrail’in İran’a karşı giriştiği operasyonların, Iran’ın tepkisiyle bölgedeki riskleri artırdığı ve petrol fiyatlarını etkilediği belirtildi. Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve bölgenin gerilimi, petrol fiyatlarını varil başına 70 dolardan 120 dolara yaklaştırdı. Rusya-Ukrayna savaşına bağlı yaptırımlar ve petrol arzındaki zorluklar, küresel ekonomik büyüme ve enflasyon tahminlerini olumsuz etkiliyor. Ayrıca, savaşın taşıma maliyetlerini artırması da petrol ve doğalgaz fiyatlarının yüksek seviyelere çıkmasına neden oluyor. Hükümet, enerji fiyatlarındaki artışları sınırlamak için geçici önlemler aldı, ancak bu önlemler uzun vadeli çözüm olmaktan uzak.”
Geçici olarak devreye alınan eşel mobil sistemiyle akaryakıt fiyatlarındaki artışın büyük kısmını vergilerden muaf tutmayı amaçlayan hükümet, ÖTV ve KDV oranlarında indirim yaptı. Ancak, bu vergi indirimlerinin bütçeye olumsuz etkileri olabileceği uyarısı yapıldı. Uzmanlar, hükümetin, harcamalarda tasarruf yapmadan ve vergilerde esneklik sağlamadan, bütçe açıklarını düşürmeye çalışması halinde, toplumun farklı kesimlerinin zor duruma düşebileceğini belirtiyor. Ayrıca, hükümetin yüksek kar marjlı şirketlere karşı katkı paylarını artırması ve vergisel düzenlemeler yapması önerildi.
