Avrupa Birliği, gümrük sistemini yenilemek ve dijital altyapıyı güçlendirmek amacıyla yeni reformlar üzerinde anlaşmaya vardı. Bu reform, prosedürleri sadeleştirip güncellemeyi hedefliyor.
AB Komisyonu, AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu temsilcileri arasında, AB Gümrük Birliği’nin yenilenmesine ilişkin müzakereler sonucunda anlaşmaya varıldığı açıklandı. Yapılan açıklamada, yapılacak yeniliklerle Avrupa gümrüklerinin uluslararası ticaretin hızla değişen yapısına uyum sağlayacağı belirtildi. Ayrıca, bu reformun, 1968’den bu yana en kapsamlı gümrük kuralları değişikliği olduğu ve yeni önlemler getirerek prosedürleri basitleştirdiği ve verimliliği artırdığı ifade edildi. Reform, e-ticaret için yeni gereklilikler getirmekte ve modern, veri odaklı bir gümrük yapısı kurmayı amaçlamaktadır.
Mevcut durumda gümrük otoriteleri, düşük değerli e-ticaret ithalatları artışına, güvensiz ürünler ve dolandırıcılık risklerine, değişen jeopolitik ticaret dinamiklerine, organize suç ve kaçakçılık tehditlerine karşı zorluklar yaşamaktadır. Açıklamada, gümrüklerin, Tek Pazarın güvenliği ve vatandaşların korunması açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulandı.
Açıklamada, merkezinde Fransa’nın Lille şehrinde kurulacak yeni AB Gümrük Otoritesi bulunan reformun, 27 üye devlet genelinde gümrük işlemlerini koordine ve modernize edeceği bildirildi. Faaliyete 2027’de başlaması planlanan kurum, bilgi paylaşımını kolaylaştırmak ve gümrük mevzuatı uyumunu güçlendirmek amacıyla kurulacak olup, gümrük dolandırıcılığı ile mücadeleyi geliştirecektir.
AB Gümrük Otoritesi’nin, AB Gümrük Veri Merkezi’ni yöneteceği ve bu merkez sayesinde tüm gümrük işlemleri için tek bir dijital platform sağlanacağı kaydedildi. Böylece, işletmeler verilerini yalnızca bir kez sunacak ve farklı ulusal sistemlerle uğraşma zorunluluğu ortadan kalkacaktır.
Açıklamada, reformun güvenilir işletmeler için çerçeveyi güçlendireceği ve kurallara yüksek uyum sağlayan şirketlerin daha basit işlemler ve az kontrol ile zorlanmadan gümrük işlemlerini tamamlayabileceği belirtildi. Yüksek riskli gönderilere ise gümrüklerin odaklanacağı vurgulandı.
Gümrük işlemlerini kolaylaştırmak ve maliyetleri karşılamak amacıyla, ithal ürünlere işlem ücreti getirileceği ve bu ücretin 1 Kasım 2026’ya kadar yürürlüğe gireceği açıklandı. Bu ücret, bilgi teknolojileri sistemleri, iş gücü, veri kontrolü ve risk analizleri gibi maliyetlere dayanacak.
Reform kapsamında, e-ticaret işletmelerine daha fazla yükümlülük getirilecek. Online platformlar ve satıcılar, ürün satışını takiben bilgileri Gümrük Veri Merkezi’ne iletecek. Böylece, ürünler sınır erişmeden önce önlem alınabilecek. İşletmeler, ürünlerin AB mevzuatına uyumunu sağlamak zorunda olacak ve uyumsuzluk durumunda cezalar uygulanacak.
Sistemli uyumsuzlukların tespiti ve önlenmesi hedeflenmekte olup, yeni gümrük mevzuatının AB Resmi Gazetesi’nde yayımlandıktan sonra 12 ay içinde yürürlüğe girmesi planlanmaktadır. AB ülkelerine satış yapan çevrim içi platformlar, ithalatçı kabul edilerek, gümrük vergileri ve ürün güvenliğinden sorumlu tutulacak. Ayrıca, AB kurallarını ihlal eden platformlara ve şirketlere para cezaları uygulanacaktır.
Mevcut durumda, AB dış ülkelerinden yapılan 150 avro altı ürün gönderileri gümrük vergilerinden muaf tutulmaktadır. 1 Temmuz 2026’dan itibaren ise, dış ülkelerden internetten alınan 150 avro altındaki siparişler için 3 avroluk gümrük vergisi alınmaya başlamıştı. Son düzenlemeyle, 1 Kasım’dan itibaren ek bir işlem ücreti alınacaktır. 2025 yılında AB ülkelerine gönderilen düşük değerli ürünlerin toplam değeri 5,9 milyar avroydu ve bu ürünlerin yüzde 90’ı Çin’den kaynaklanmaktaydı.
AB, Çin merkezli çevrimiçi alışveriş platformları Temu ve AliExpress ile Çin’de kurulan e-ticaret şirketi Shein üzerinden yapılan alışverişlere yeni vergi ve düzenlemeler üzerinde çalışıyordu.
