Artvin’de 24 yıldır ayakkabı tamirciliği yapan Halit Beken, artan maliyetler ve ekonomik koşullar nedeniyle mesleğin zorluk yaşadığını söyledi. Giderler ve pazar koşulları meslekteki durumu etkiliyor.
Uğur İSTANBULLU
(ARTVİN) - Artvin’de 24 yıldır ayakkabı tamirciliği yapan Halit Beken, artan maliyetler, gençlerin meslekten uzaklaşması ve ekonomik koşullar nedeniyle hem kendi işinin hem de sektörün zor şartlarda ayakta durduğunu ifade etti. Beken, “Güzel meslektir ama oğlum mesela okulu bitirdi, üniversiteye gidemedi. Arkadaşına bakıyor; babasının tanıdığını bulmuş, resmi daireye girmiş. Benim oğlum ise burada eline ilaç alıp yapıştırıcı sürüyor. Bizim kaderimiz çalışarak kazanmak" dedi.
Türkiye’de ayakkabı tamirciliği, hazır giyim ve hızlı tüketimin etkisiyle azalırken, mesleğin yaş ortalamasının yükselmesi sektörde yok olma riskini artırıyor. Ekonomik kriz tamire olan ilgiyi artırsa da yükselen maliyetler ustaları zorluyor. Artvin’de ise genç bir usta, babasıyla mesleği sürdürüyor ve talebi karşılıyor.
Artvin Sarıbudak köyünden Halit Beken, 24 yıldır mesleği yaptığını belirterek şunları söyledi:
“Eskiden tamir işlerimiz günümüzdeki şartlara göre çok daha zordu. Örneğin eskiden ayakkabılara odun çivisi kullanırdık. Şimdi ise daha farklı malzemeler var; suya ve sıcağa dayanıklı yapıştırıcılar kullanıyoruz. Her şey gün geçtikçe modernleşiyor, ama işler azalıyor. Gençlerimiz ise mesleklerden uzaklaşıyor."
Artan maliyetler nedeniyle işverenlerin de zorlandığını dile getiren Beken şunları ekledi:
“Bir işçinin aylık gideri bugünkü şartlarda 50 bin lira civarında. İşveren bu ücreti verebilmek için onun da 100 bin lira kazandırması gerekir. Yüksekokul mezunuyum, ama herhangi bir yerde iş bulamadım. Dayımdan gördüm, geçinmek için bu sektöre yöneldim. Memnun muyum? Değilim. Emsalim olan bazı arkadaşlarım müdür olmuşken, ben burada ilaç ve yapıştırıcı sürüyorum. Tatil günüm yok, akşam 5'ten sonra evime gidiyorum ve daha az maaş alıyorum."
Son dönemde ayakkabı tamirinde artış olduğunu belirten Beken, şunları söyledi:
“Tamir talebi artıyor. Pahalılık nedeniyle insanlar yeni ayakkabı alamıyor. Eskiden 200-300 liraya satılan ayakkabılar, şimdi 2-3-5 bin lira civarında. Pahalılık sebebiyle işlerimiz artıyor, fakat giderlerimiz de yükseldi. Elektrik yüzde 100, tamir malzemeleri yüzde 200 zamlandı. Sigorta, personel ve vergilerle giderlerimiz çok arttı. Geçen yıl muhasebe ücreti 750 liraydı, bu yıl bin 500 lira. Kazancımız ise yüzde 100 artmadı. Bu meslekte güven çok önemli. Dükkân ve parayı birbirimize emanet ediyoruz. Güzel bir meslektir, ama oğlum üniversiteden mezun olamadı, arkadaşlarına bakıyor; biri müdür olmuş, o ise burada ilaç ve yapıştırıcı sürüyor. Gururumun kırıldığını biliyorum, ama ‘Oğlum devam edeceksin’ diyorum. Bizim kaderimiz çalışmak."
Babasıyla beraber çalışan Emirhan Beken ise şunları belirtti:
“Yaklaşık 4-5 yıldır mesleği yapıyorum. İlkokuldan beri babamdan görerek kendimi geliştirdim. Babamdan öğrendim ve yavaş yavaş dükkânı bana bırakmaya başladı. Severek yapıyorum, kendi işim olduğu için şartlar iyi. El becerim iyi ve görerek kendimi geliştirdim. Gençler ise daha çok gezip para harcamaya önem veriyor. Ben ise dükkânımı geliştirmek, daha düzenli çalışmak istiyorum. Bu mesneği seviyorum ve ileride iyi yerlere gelmek istiyorum. Ayakkabısı olmayan insanlar var, bu nedenle tamire yöneliyorlar."
