Basmane’de geleneksel basma sanatı yeniden canlanıyor

Projenin amacı ve kapsamı

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Basmane semtine adını veren Basma Atölyesi kültürünü yeniden canlandırmak amacıyla çalışmalar yürütüyor. “Basmane’de Yeniden Basma Atölyesi” projesi kapsamında, Basma Deneyim Atölyesi’nde kadınlar ve çocuklar basma sanatıyla tanıştı. Hayata geçirilen projeyle kadınların ekonomik bağımsızlıklarını kazanmaları ve bölgedeki yerel ekonomi ile turizmin desteklenmesi hedefleniyor.

Projeye ilişkin detaylar

İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentin kültürel mirasını koruma çalışmalarına katkı sağlıyor. Türk Kadınlar Birliği İzmir Şubesi ve İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) iş birliğiyle gerçekleştirilen “Basmane’de Yeniden Basma Atölyesi” projesi başladı. Atölye, Pazaryeri Mahallesi’nde bulunan ve belediyeye ait Fatma–Mustafa Hasdemir Binası’nda kuruldu. Çocuklar ve annelerine basma sanatı anlatıldı ve deneyimleme fırsatı sunuldu. Bu projeyle, Basmane’nin tarihi kimliği yeniden canlandırılırken kadınların ekonomik bağımsızlıkları destekleniyor ve bölgedeki ekonomik ve turistik gelişmişlik artırılıyor.

Kimler ve neden ilgileniyor?

İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtımı ve Turizm Dairesi Başkanlığı’ndan Ayşegül Güngören, basma üretiminin 18. yüzyıl ortalarında başladığını belirtti. Osmanlı döneminde aile işi olarak başlayan ve loncalar halinde devam eden üretimin, o dönemde alınmış bir fermanla büyük bir üretim kapasitesine ulaştığını ifade etti. Güngören, Osmanlı belgelerinde başörtüsü, yazma ve çember şeklinde üretimler yapıldığını, ince basma adını taşıyan ürünler olduğunu açıkladı. Projenin amacını, mirasın ortaya çıkarılması, hafıza ve bellek oluşturulması, ekonomik ve kültürel kalkınmaya katkısı ve İzmir desenlerine sahip çıkmak olarak sıraladı. Ayrıca, kültürün yaygınlaşması ve üretim biçimleriyle ilgili deneyimlerin sağlanması hedefleniyor.

Mirasın yeniden canlanması

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde uzun süredir atölyelerde çalışan heykeltıraş Esen Kesecioğlu, basma sanatının İzmir’de uzun yıllara dayandığını ve geleneksel yöntemlerle yeniden var olmak istediğini ifade etti. Güncel tasarımcılar ve sanatçılarla çalışarak, basmanın günümüzde de varlığını sürdürebilmesini amaçlıyorlar.

Basma Atölyesi ve önemi

Basma Deneyim Atölyesi, farklı çalışma gruplarına üretim alanı sağlayan bir kültür, eğitim ve paylaşım merkezi haline geldi. Ustalar, zanaatkârlar, bilim insanları ve sanatçıların katılımıyla çalışmalar yürüterek, kültürel mirası gelecek nesillere aktarmayı amaçlıyor. Basmane semti, adını tarihsel olarak kurulan basma üretim tesislerinden aldırmış olup, 18. ve 19. yüzyıllarda İzmir ekonomisine önemli katkılar sağlamıştır. Günümüzde, Basmane bölgesi, o dönemin üretim merkezlerinin yoğun olduğu bölgedir ve bu geleneksel sanatı sürdüren çalışmaların merkezi olmayı hedeflemektedir.

Projenin planlama ve ortaklar

Proje, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanlığı’na bağlı Kültürel Mirasın Yönetimi ve Tanıtımı Müdürlüğü, Sosyal Hizmetler, Kadın ve Aile Hizmetleri, Kültür ve Sosyal Hizmetler daire başkanlıkları, Türk Kadınlar Birliği İzmir Şubesi ve İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) ortaklığında yürütülüyor.