CHP'li Sarıbal: "İthalata dayalı tarım politikası yoksullaştırdı, derinleşen krizin üzeri 'müjde' başlıklarıyla örtülmek isteniyor"

Tarım politikaları ve eleştiriler

(ANKARA) - CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çiftçilerle iftar programında açıkladığı projelere ilişkin "İthalata dayalı, bilinçli olarak sürdürülen tarım politikaları üreticiyi, halkı yoksullaştırdı. Derinleşen krizin üzeri ‘müjde’ başlıklarıyla örtülmek isteniyor" dedi.

Sarıbal, yaptığı yazılı açıklamada, Erdoğan'ın çiftçilere yönelik açıkladığı projelere değinerek, iktidarın tarım politikalarını eleştirdi. Sarıbal, "Tarım istikrar ister, planlama ister, akıl ister. En önemlisi de kamucu bir anlayış ister. Ne yazık ki Türkiye’de uzun yıllardır bunların hiçbiri yok. Bugün geçim derdiyle boğuşan, ev kirasını ödeyemeyen, mutfağında tencere kaynatmakta zorlanan milyonlarca yurttaşa gerçek çözümler sunmak yerine, sadece yeni isimler verilmiş projelerle oyalanıyoruz. ‘Kırsalda bereket, küçükbaşa destek’ başlığıyla sunulan bu yaklaşım, tarımın yapısal sorunlarını çözmekten uzak, günü kurtarmaya dönük bir anlayışın ürünüdür" ifadelerini kullandı.

Et fiyatları ve hayvancılık durumu

Et fiyatlarının yüksekliğine dikkat çeken Sarıbal, bugüne kadar pek çok strateji belgesi ve proje açıklandığını, fakat somut bir sonuç alınamadığını belirtti. Buna rağmen yoksul halkın cebinden çıkan 13,5 milyar doların canlı hayvan ve kırmızı et ithalatına gittiğini aktardı. Sarıbal, "Sonuç değişmedi. Et fiyatları düşmedi, dar gelirli yurttaş sofraya et koyamaz hale geldi. Türkiye’de 1 kg dana eti 21,5 dolar. Komşu ülkelerde 9–15 dolar bandındadır. Bu tablo, hayvancılık politikalarının iflasıdır. TÜİK’in dış ticaret verilerine göre 2003-2025 yılları arasında toplam ihracat 127 milyar TL, ithalat ise 185 milyar TL olup, dış ticaret açığı 58 milyar TL'dir. Tarıma ilişkin diğer sınıflandırmaların uluslararası geçerliliği yoktur" dedi.

Tarımda planlama ve kamucu politikalar

Sarıbal, şunları kaydetti:

• Çiftçi borç içinde hayatta kalma mücadelesi veriyor.
• Tarım Kanunu’na göre üreticinin en büyük yükü yem maliyetleri.
• 2020’de tonu 1.500 TL olan yem, 2025’te 6.500 TL’ye ulaştı.
• Soya ve mısırda dışa bağımlılık devam ediyor, maliyetler artıyor.
• Yem hammaddelerinde KDV oranı artırıldı, yüzde 20 KDV ek yük oluşturdu.
• Çiftçinin toplam kredi borcu 1 trilyon 239 milyar TL’ye yükseldi.
• Tarım kredileri takibe alınan tutar 3,6 milyar TL’den 14,8 milyar TL’ye çıktı.
• Hayvancılıkta maliyetler yaklaşık yüzde 70 yemden, süt/yem paritesi 1,5’in altında.
• Süt fiyatları baskılanırken yem fiyatları artıyor. Destekler toplam tarımsal desteklerin yüzde 17,7’sine geriledi.
• Sığır, manda ve keçi sayısı 2020’lere göre azaldı, üretim duruyor.
• Üretimi korumak için yerli yem ham maddesinin artırılması, meraların ıslah edilmesi ve desteklerin zamanında ödenmesi gerekiyor.

Tarımın planlanması, üretim ve kamucu politikalarla yeniden ayağa kalkacağına vurgu yapan Sarıbal, gösteri projeleri yerine gerçek tarım politikalarının gerekliliğine işaret etti.