CHP Bursa Milletvekili Sarıbal, Meclis’te yaptığı açıklamada 2025 yılı tarım verilerini değerlendirdi. Türkiye’de tarımın ekonomik durumu ve çiftçilerin karşılaştığı sorunlar vurgulandı.
CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Meclis’te yaptığı basın toplantısında 2025 yılı tarım verilerini inceledi ve iktidarın tarım politikasını iflas etmiş olarak nitelendirdi. Türkiye’de üretimden kopuşun hızlandığını ve tarımın milli gelirdeki payının tarihsel en düşük seviyeye indiğini belirtti. Sarıbal, “Üreten kazanmadı, tüketen doymadı. Saray yönetemedi, iktidarın büyüme balonu patladı” dedi.
Sarıbal, Türkiye ekonomisinin 2025 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 3,7 büyümesine rağmen, tarım sektörünün yüzde 12,7 küçüldüğünü hatırlattı. Birçok ürün rekolte kayıplarının yüzde 60’lara ulaştığını ve iklim etkilerinin iktidarın tercihleriyle ağırlaştığını ifade etti.
Sarıbal’a göre, 2002’de tarımın toplam ekonomik payı yüzde 10,2 iken, bu oran 23 yılda yüzde 5,8’e geriledi. Tarımın milli gelirden payı yüzde 2,8 ile en düşük seviyeye düştü. Tarımdan aylık ortalama gelir 19,8 bin lirayla 2025 yılında asgari ücretin altında kaldı. Aynı zamanda, tarımda çalışanların istihdam payı 2002’de yüzde 35 iken, 2024’te yüzde 15,6’ya ve 2025’te yüzde 15,1’e geriledi. Tarımda istihdam 165 bin kişi azalarak 5 milyon kişiye düştü.
Tarımda finansal kriz derinleşirken, Sarıbal, çiftçilerin bankalara ve faiz sarmalına zorlandığını belirtti. Tarım Kanunu’na göre yapılması gereken desteklemelerin altında kaldığını ve bu nedenle çiftçilerin cari fiyatlarla borçlarının 2025’te 1,4 trilyon liraya yükseldiğini kaydetti. Kasım 2025’te çiftçilerin bankalara olan borcu bir önceki yıla göre yüzde 43 artışla 1,2 trilyon liraya çıktı. Tarımsal kredilerin takibe alınan tutarı 2024’te 3,6 milyar lirayken 2025’te 12,2 milyar liraya yükseldi. Tarımda makine üretimi de azaldı; 2025 Ocak-Kasım döneminde traktör üretimi yüzde 41 düşerek 68 binden 40 bine geriledi.
Sarıbal, tarımda maliyetlerin arttığını ve gübre, yem ve tarım ilacı fiyatlarındaki yükselişin üreticilerin finansal yükünü artırdığını ifade etti. Gübre fiyatları yüzde 51’e, gübre çeşitleri ve tarım ilacı fiyatları yüzde 33-46 arasında artarken, gıda enflasyonu ve tarımsal ürün fiyatları yüksek seviyelerde seyrediyor. Türkiye’de geçen yıl ve bu yıl arasında fiyat artışları göze çarpıyor. 2003’ten itibaren ortalama fiyatlar 35,1 kat artarken, gıda fiyatları 49,3 kat yükseldi. TÜİK verilerine göre, 2025 Aralık ayında yıllık enflasyon yüzde 30,9, gıda enflasyonu yüzde 28,3 olarak gerçekleşti.
