CHP’li Aşkın Genç: Üreticinin işletmesini sürdürebilmesi için çiğ sütün en az 27 TL olması gerekir

CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Ulusal Süt Konseyi’nin 7 Ocak 2026’da açıkladığı ve 22 Ocak’tan itibaren geçerli olan litre başına 22,22 TL’lik net çiğ süt tavsiye fiyatını değerlendirdi.

Son yıllarda çiğ süt fiyatlarının sürekli üretim maliyetlerinin altında kaldığını belirten Genç, “Bu sadece bir fiyat tartışması değil, Türkiye’de hayvancılığın geleceği meselesidir” ifadesini kullandı.

Genç’in hazırladığı ve USK verileri ile üretici maliyet çalışmalarına dayanan karşılaştırmalı tabloya göre, 2022 ve 2023 yılları arasında USK’nin tavsiye ettiği maliyetle üretim maliyeti arasındaki fark 1 lirayı aşmadı. 2024’ten itibaren fark büyümeye başladı. Bu yıl için USK’nin tavsiye ettiği fiyat 14 lira olurken, üretim maliyeti 17 liraya yükseldi. 2025’te üretim maliyeti 21 liraya ulaşırken, tavsiye fiyatı 17,15 lira olarak açıklandı ve üretim maliyeti 3,85 lira üzerinde gerçekleşti. 2026 yılı için ise USK’nin tavsiye ettiği fiyat 22,22 lirayken, tablodaki üretim maliyeti 23,77 liraya çıktı.

Genç, tablonun değerlendirmesinde şunları söyledi: “Rakamlar açık. Beş yıldır üretici, sattığı her litre sütte zarar ediyor. 2024’te zarar 3 lirayı geçti, 2025’te yaklaşık 4 liraya ulaştı. 2026’da açıkladıkları fiyat ise maliyetin altında kaldı; ortalama üretici litre başına 1,5 TL zarar ediyor. Üretici hem maliyetin hem de tavsiye fiyatının altında satış yapmak zorunda kalıyor. Yem, elektrik, mazot, veterinerlik, işçilik ve bakım-onarım gibi kalemler son bir yılda katlandı. Bugün üretim maliyeti 23 lirayı aşmış durumda; bunun içinde soğutma, nakliye ve hizmet bedelleri bulunmuyor. Üreticinin işini sürdürebilmesi ve hayvanını yenileyebilmesi için çiğ sütün en az 27 TL olması gerekir. Altındaki fiyatlar aşamalı olarak üretimin tasfiyesine neden olur.”

Genç ayrıca hayvancılığı etkileyen şap vakalarına da dikkat çekerek, “Bazı bölgelerde hastalık nedeniyle süt verimi yüzde 15–20 düştü. Üretim daralırken maliyetler artıyor ve fiyatlar düşük kalıyor. Bu durumda Türkiye’nin hem sütü hem de eti ithalatla karşılanır hale gelebilir. Fiyat politikası ne üreticiyi ne de tüketiciyi koruyor. Üretici batarken, tüketici ucuz olmayan ürünler alıyor ve aracılar kar ediyor. Çiğ süt fiyatları maliyetlere uygun, şeffaf ve üretimi koruyacak şekilde belirlenmelidir. Aksi takdirde kriz derinleşir” dedi.