Çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk sadece yetişkinlere özgü değildir, erken tanı hastalığın seyrini etkiler. Belirtiler ve tanı süreci hakkında detaylar içerir.
Konya Ticaret Odası (KTO) Karatay Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Psikoloji Bölümü akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Yusuf Gürel, çocukluk ve ergenlik döneminde bipolar bozukluğun önemine değindi.
Ergenlik, duyguların hızla değiştiği ve kimliğin şekillendiği bir dönemdir. Dr. Gürel, bipolar bozukluğun sadece erişkinlerde görüldüğü düşüncesinin yanlış olduğunu belirterek, çocuk ve ergenlerde de görüldüğünü söyledi. Bu bozukluğun erken başlangıçlı versiyonunun sınıflandırılmasına değinen Gürel, on beş yıl öncesine kadar üzerinde çok az çalışma yapıldığını ifade etti. Gelişimsel özellikler nedeniyle, ergenlikte hipomanik veya manik belirtilerin gözden kaçabildiğini belirtti. Çocukluk döneminde bipolar bozukluğun sıklığıyla ilgili net veriler olmasa da, çalışmalar %1,8-3,9 arasında değişen oranlar bildirmektedir.
Gürel, çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluğun klinik seyirlerinin erişkindekinden oldukça farklı olduğunu vurguladı. Küçük çocuklarda mani döneminde, uygunsuz dokunma, yüksek yerlere tırmanma ve tehlikeli oyunlar gibi davranışlar görülebilir. Daha büyük yaşta ise, kendini üstün görme yerine, uyarana karşı aşırı duyarlılık ve tepkiler abartılı biçimde ortaya çıkabilir.
Gürel, bipolar bozukluktan şüphelenilmesi gereken durumlara değindi. Tanı almış kişilerin çocukluk öykülerinde, uyku, kaygı, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve davranış bozukluğu sık görülür. Çocukların duygu durumlarında sık değişimler olması ve ailede bipolar hastalık öyküsü, risk faktörleri arasında sayılır. Ayrıca, ergenlikte depresyon tanısı alan çocukların %25-40’ında daha sonra bipolar tanısı konabilir. Kronolojik yaşına uygun olmayan hareketler ve uyku gereksiniminin düşük olması, bipolar manik dönemi akla getirir.
Gürel, bipolar bozuklukta tanı ve tedavinin, belirtilerin görülmesinden yaklaşık 10 yıl sonra konulduğunu belirtti. Çocuklarda belirtilerin hızlı dalgalanması, gelişimsel özellikler ve ek psikiyatrik bozuklukların olması tanıyı zorlaştırır. Erken tanının konmasıyla, hastalığın şiddeti ve seyri hafifletilebilir ve kontrol altına alınabilir. Bu nedenle, çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk belirten belirtilerin zamanında tespiti tedavi açısından önemlidir.
